|
5362 Nolu Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu
|
Kanun No. 5362 |
Kabul Tarihi : 7.6.2005 |
BİRİNCİ KISIM
Amaç, Kapsam ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1. — Bu Kanunun amacı; esnaf ve sanatkârlar ile bunların yanlarında
çalışanların meslekî ve teknik ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini
kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlerine uygun olarak gelişmelerini ve meslekî
eğitimlerini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleriyle ve halk ile olan ilişkilerinde
dürüstlüğü ve güveni hâkim kılmak, meslek disiplini ve ahlâkını korumak ve bu maksatla
kurulan tüzel kişiliğe sahip kamu kurumu niteliğindeki esnaf ve sanatkârlar odaları
ile bu odaların üst kuruluşu olan birlik, federasyon ve Konfederasyonun çalışma
usûl ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2. — Bu Kanun, esnaf ve sanatkârlar ile bunların yanlarında çalışanlar
ve esnaf ve sanatkârlar tarafından kurulan esnaf ve sanatkârlar odaları ile bu odaların
üst kuruluşları olan birlik, federasyon ve Konfederasyon hakkında uygulanır.
Tanımlar
MADDE 3. — Bu Kanunun uygulanmasında;
a) Esnaf ve sanatkâr:
İster gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi
Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dahil
olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran
ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde
vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden
muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseleri,
b) Bakanlık:
Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,
c) Genel Müdürlük:
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Esnaf ve Sanatkârlar Genel Müdürlüğünü,
d) Oda: Esnaf
ve sanatkârların kuracakları ihtisas ve karma esnaf ve sanatkârlar odalarını,
e) İhtisas odası:
Aynı meslekte faaliyette bulunan esnaf ve sanatkârların bir araya gelerek il merkezlerinde
veya ilçelerde kurmuş oldukları esnaf ve sanatkârlar odalarını,
f) Karma oda:
İhtisas odası kurabilecek sayıya ulaşamayan değişik mesleklerdeki esnaf ve sanatkârların
bir araya gelerek kuracakları odaları,
g) Şube: Birlik
tarafından oda kurulamayan ilçelerde açılacak ve buradaki esnaf ve sanatkârların
işlemlerini yürütecek hizmet birimlerini,
h) İrtibat bürosu:
İhtisas odalarının ve ilçelerdeki karma odaların çalışma bölgeleri içerisinde açacakları
büroları,
ı) Birlik:
Aynı ilde kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarının, aralarındaki dayanışmayı temin
etmek ve bu odaların il genelinde işbirliği ve ahenk içerisinde çalışmalarını ve
gelişmelerini sağlamak ve o ilin esnaf ve sanatkârlarını temsil etmek amacıyla il
merkezlerinde kuracakları esnaf ve sanatkârlar odaları birliklerini,
j) Federasyon:
Aynı meslek dalında kurulan esnaf ve sanatkârlar odalarının, üyelerinin meslekî
yönden ihtiyaçlarını karşılamak, çalışmalarını ve gelişmelerini ülke genelinde işbirliği
ve ahenk içerisinde yapabilmelerini sağlamak amacıyla, kuracakları esnaf ve sanatkârlar
federasyonlarını,
k) Konfederasyon:
Esnaf ve sanatkârlar odaları, birlikleri ve federasyonları arasında birliği temin,
gelişme ve ilerlemeyi sağlamak ve genel olarak esnaf ve sanatkârların çalışmalarını
meslekî yönden ve kamu yararına uygun olacak şekilde düzenlemek ve bu hususta gerekli
görülecek her türlü tedbiri almak ve teşebbüste bulunmak, meslekî eğitimlerini geliştirmek,
esnaf ve sanatkârları yurt çapında ve uluslararası düzeyde temsil etmek, sorunlarının
çözümü için ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlar nezdinde
gerekli girişimlerde bulunmak, ulusal ekonomideki gelişmelere paralel olarak lüzumlu
görülecek meslekî tedbirleri almak ve Bakanlık tarafından esnaf ve sanatkârlarla
ilgili verilecek görevleri yapmak üzere kurulan Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonunu,
l) Esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşları: Oda, birlik, federasyon ve Konfederasyonu,
m) Sicil: Bulunduğu
il idari sınırları içerisinde çalışmak üzere birlik bünyesinde ayrı bir birim olarak
kurulan Esnaf ve Sanatkâr Sicili Müdürlüğünü,
n) Sicil Gazetesi:
Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesini,
o) Asgari ücret:
Onaltı yaşından büyük işçiler için uygulanan brüt asgari
ücreti,
p) Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanı: Esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarının işlemlerinin
ve verilecek hizmetlerin elektronik ortamda yapılmasını sağlayan sistemi,
İfade eder.
İKİNCİ KISIM
Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları
BİRİNCİ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar Odası
Odaların kuruluşu
MADDE 4. — Odalar, oda kurulmak istenen yerde çalışmakta olan sanat, hizmet
ve meslek sahipleri ile esnaftan en az beşyüz kişinin
isteği ve Bakanlık izni ile kurulur. Oda unvanında esnaf, sanatkâr veya esnaf ve
sanatkâr ibaresi yer alır.
Oda kuruluşu ile ilgili olarak mülki idare amirliğine verilecek müracaat
dilekçesine Bakanlık tarafından Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında hazırlanmış
örneğine uygun düzenlenen oda kuruluş tutanağı ve oda ana sözleşmesi eklenir. Ayrıca
oda kurucu üyelerinin tüm bilgilerinin eksiksiz olarak Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanına girişi yapılır. Oda kuruluş tutanağı ve ana sözleşmesi, sicil müdürünün
gözetiminde tanzim ve imza edilir. Oda kuruluş işlemlerinin gerçeğe uygun olup olmamasından
sicil müdürü sorumludur.
Mülki idare amirliği onbeş gün içinde kuruluş
talebini inceler ve görüşü ile birlikte kuruluş belgelerini noksansız olarak Bakanlığa
gönderir. Bakanlık kuruluş talebi hakkında ilgili birliğin görüşünü alır. Bakanlık
bir ay içinde kuruluş için izin verip vermediğini bildirmediği takdirde oda kurulmuş
sayılır.
Kurulan odanın üyeleri arasında olup diğer odalardan ayrılmış olanların
eski odalarındaki üyeliği sona erer ve dosyası üyesi olduğu yeni kurulan odaya bir
ay içinde devredilir.
Karma odalarda, odanın talebi ve birliğin onayı ile meslek komiteleri
kurulabilir.
Odaların çalışma bölgesi
MADDE 5. — Odaların çalışma bölgesi, bulundukları ilçenin idari sınırlarıdır.
Birden fazla ilçe bulunan büyükşehir il
merkezlerinde kurulan odaların çalışma bölgesi büyükşehire
dahil ilçelerin idari sınırlarıdır.
Aynı çalışma bölgesinde, faaliyet konusu aynı olan birden fazla oda
kurulamaz.
Çalışma bölgesi odaların faaliyet sınırlarını belirler, esnaf ve sanatkârların
meslekî faaliyetleri çalışma bölgesi ile sınırlandırılamaz.
Odalar, her türlü sorumluluk kendilerine ait olmak kaydıyla çalışma
bölgesi içinde birlikten izin alarak irtibat bürosu açabilirler.
Odaya kayıt
MADDE 6. — Esnaf ve sanatkârların sicile kayıtları yapılmadıkça, hiçbir
şekilde odaya kaydı yapılamaz. Sicile kayıt olan esnaf ve sanatkârlara ait bilgiler
sicil tarafından; elektronik ortamda, iş yerlerinin bulunduğu yerdeki, iş yerleri
seyyar olanların ikametgâhlarının bulunduğu yerdeki meslek ve sanatları ile ilgili
ihtisas odasına; meslek ve sanatları ile ilgili ihtisas odası bulunmayanların bilgileri
ise karma odaya kayıt için gönderilir. İlgili oda yönetim kurulu, bu kişilerle ilgili
üyelik kararlarını ilk toplantısında alır.
Oda kuruluş yeter sayısına ulaşılamadığı için oda kurulması mümkün
olmayan yerlerdeki esnaf ve sanatkârların kayıtları birlik marifetiyle tutulur.
Esnaf ve sanatkârlara odalarca verilen hizmetler, ilçelerde şube açmak suretiyle
birlik tarafından verilir.
Aynı iş yerinde birden fazla konuda faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar
esas faaliyeti ile ilgili odaya kayıt olurlar. Ancak, üye isterse yükümlülüklerini
yerine getirmek kaydıyla diğer faaliyetleriyle ilgili odalara da sicil marifetiyle
kayıt yaptırabilir.
Esnaf ve sanatkârlar odasına kayıtlı olanlar, Türkiye Odalar ve Borsalar
Birliği bünyesindeki ticaret ve sanayi odasına, ticaret odasına, sanayi odasına,
deniz ticaret odasına; bu odalara kayıtlı bulunanlar ise esnaf ve sanatkârlar odasına
kaydedilemezler. Sermaye şirketlerinin ortakları, başkaca esnaf ve sanatkârlık faaliyeti
olmadıkça, sadece şirket ortaklığı sebebiyle hiçbir şekilde esnaf ve sanatkârlar
odalarına üye kaydedilemezler.
Üyelik şartları
MADDE 7. — Oda üyeliği için aşağıdaki şartlar aranır:
a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
veya yabancı devlet tabiiyetinde bulunmakla beraber Türkiye'de sanat ve ticaret
yapıyor olmak.
b) Medeni hakları
kullanma ehliyetine sahip olmak.
c) Vergi mükellefi
olmak ya da vergiden muaf olmak.
d) Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki
odalara kayıtlı olmamak.
Üyeliğin son bulması
MADDE 8. — Aşağıda belirtilen durumlarda üyenin oda kaydının silinmesine
yönetim kurulu tarafından karar verilir, durum sicile bildirilerek kaydın silinmesi
temin edilir ve kaydı silinen üyeye oda tarafından on gün içinde üyenin odaya bildirdiği
iş yeri veya ikamet adresine yazılı olarak bildirilir.
a) Daimi olarak
odanın çalışma bölgesi dışına çıkanlar.
b) 7
nci maddede belirtilen şartlardan herhangi birini kaybedenler veya bu
şartlardan herhangi birine sahip olmadığı sonradan anlaşılanlar.
c) Sanat ve
mesleğini yapmaktan sürekli olarak men edilenler.
d) Vergi mükellefiyetini sildirenlerden
altı ay içinde tekrar vergi mükellefiyeti tesis ettirmeyenler.
Üyelikleri sicil tarafından silinenlerden, üye niteliğini tekrar kazananların
oda üyeliği sicil tarafından tekrar tesis edilir. Bu şekilde üyeliği tekrar tesis
edilen üyenin daha önce kazanmış olduğu hakları aynen devam eder. Ancak, esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili organlarında görevli olup da oda üyeliği
yukarıdaki sebeplerden dolayı kesintiye uğrayanların yetkili organlardaki görevleri
de kendiliğinden sona erer. Bu kişiler üyeliklerini tekrar kazanmış olsalar dahi
o döneme ilişkin yetkili organ üyelikleri devam etmez.
Odaların organları
MADDE 9. — Oda organları şunlardır:
a) Genel kurul:
Genel kurul toplantı tarihinden en az altı ay önce odaya kaydolmuş ve Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanından, ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından
alınacak, genel kurul toplantısına katılacaklar listesine dahil olan üyelerden oluşur.
b)
Yönetim kurulu: Başkan dahil olmak üzere, üye sayısı 1000'den az olan
odalarda yedi, üye sayısı 1000-2000 olanlarda dokuz, 2000'den fazla olan odalarda
onbir kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri arasından
dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
c)
Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev
yapmak üzere seçilecek üç kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
Oda genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 10. — Oda genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Oda başkanını, yönetim kurulu ve denetim
kurulu asıl ve yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim
kurulu faaliyet raporu, denetim kurulu raporu, bilanço ve gelir ve gider hesaplarını
incelemek, kabul veya reddetmek.
c) Yönetim
kurulu ve denetim kurulunu ibra etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile
bu programda yer alacak olan üyelerin meslekî eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını
ve tahmini bütçeyi incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem ve
eylemleri nedeniyle hukuki ve cezai sorumluluğu tespit edilen organ üyeleri hakkında
dava açılmasına, bunların görevde kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Bakanlıkça
düzenlenen oda ana sözleşmesinde değişiklik yapılması hakkında yönetim kurulunca
Bakanlıktan alınacak ön izne dayanarak karar vermek.
g) Odanın meslekî
faaliyet alanını ilgilendiren konuda kurulabilecek federasyona kurucu olma hususunda
alınan yönetim kurulu kararını onaylamak.
h) Bakanlıktan
alınan ön izne dayanarak fesih teklifi hakkında karar vermek.
ı)İmkânları
nispetinde öncelikle faaliyet alanları ile ilgili branşlarda olmak üzere öğrenci
okutulmasına, bir evvelki yıl gayri safi gelirlerinin %10'unu geçmemek
kaydıyla kamu yararına faaliyet gösteren kuruluşlara ve belge veya diğer kanıtlara
dayandırılmak kaydıyla muhtaç durumdaki oda üyelerine yardımda bulunulmasına karar
vermek.
j) Bağlı olduğu
birliğin muvafakati alınmak şartıyla kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik gayrimenkul
ve her türlü taşıt alım ve satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para alınmasına
karar vermek.
k) Bağlı olduğu
birliğin muvafakati alınmak kaydıyla üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak,
meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel menfaatlere uygun olarak
gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere
ve kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak eğitim ve öğretim kurumları
kurmak üzere vakıf kurmaya karar ve bu konudaki işlemleri yürütmek üzere yönetim
kuruluna yetki vermek.
l) Yönetim
kurulu tarafından teklif edilen uyulması zorunlu meslekî kararları kabul
ya da reddetmek.
Oda yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 11. — Oda yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Oda işlerini mevzuat ve genel kurul
kararlarına uygun olarak yürütmek.
b) Bakanlığın mevzuat gereği vereceği görevleri
yerine getirmek.
c) Yeni döneme ait çalışma programı ile
bu program içinde yer alacak olan üyelerin meslekî eğitim, teorik ve pratik kurs
programlarını ve tahmini bütçeyi hazırlamak ve genel kurula sunmak.
d) Uyulması zorunlu meslekî kararları almak
hususunda, bağlı bulunduğu birliğe iletilmek üzere genel kurula teklifte bulunmak.
e) Oda üyelerinin sicillerini tutmak ve
bu bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleştirerek eksiksiz
ve doğru olarak her an hazır halde bulundurmak, üyeler tarafından talep edilen belgeleri
bilgisayar ortamında düzenlemek, ayrıca üyelerinin çalışma konuları hakkında resmî
makamlarca istenilecek bilgileri vermek.
f) Oda üyelerinin çalışma konularına giren
hususlarda haklarını korumak için resmî ve özel kuruluşlar nezdinde
girişimlerde bulunmak, üyelerinin meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda,
adli ve idari yargı mercileri önünde oda başkanı marifetiyle odayı temsil etmek.
g) Oda üyelerinden yıllık aidatları elektronik
ortamda tahsil etmek,
h) Üyelerin, çalışma konularına giren işlerde
gelişmelerini sağlamak ve ihtiyaçlarını karşılamak bakımından, gerekli tedbirleri
almak, kurslar düzenlemek ve bu konuda ihtiyaç duyulan tesisleri kurmak üzere genel
kurula teklifte bulunmak, bu bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
güncelleyerek takip etmek.
ı) Resmî ve özel merciler tarafından istenecek
temsilciyi atamak ve görevlendirmek.
j) Bakanlıktan ön izni alınmış oda ana
sözleşmesi değişikliklerini genel kurula teklif etmek.
k) Genel sekreter ve diğer personelin atama,
terfi, cezalandırma ve görevlerine son verilmesine karar vermek, personele ait bilgileri
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek takip etmek.
l) Oda üyelerince üretilen mal ve hizmetlerin
kalitesini, standartlarına ve sağlık koşullarına uygun şekilde üretilip üretilmediğini
ve ücret tarifelerine uyulup uyulmadığını ilgililerin başvurusu üzerine veya doğrudan
veya uzman kimseler aracılığı ile kontrol etmek, ayrıca meslekî teamüle aykırı davranışları
belirlenen üyelere yazılı ihtarda bulunmak, tekrarı halinde ilgilileri birlik disiplin
kuruluna bildirmek, tüketicilerin korunması için gerekli tedbirleri almak ve üyeleri
hakkında bu konuda odaya yapılan şikâyetleri incelemek.
m) Oda üyeleri ve müşterileri arasında
çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek, ceza gerektiren hallerde konuyu birlik disiplin
kuruluna sevk etmek.
n) Muhasebe işlemlerini bilgisayar ortamında
yerine getirmek ve üyelerin talebi doğrultusunda düzenlenen ve onanan belgeleri
bilgisayar sisteminden yararlanarak vermek.
o) Mesleğe yeni girecek esnaf ve sanatkârlara
meslekî eğitimler vererek, ticari faaliyetlerine başlayabilmeleri ve iş yeri açma
ruhsatları için ilgili belediyeye verilmek üzere meslekî yeterlik belgesi vermek;
üyelerine meslekî konularda danışmanlık yapmak.
p) İlçelerde, oda üyelerinin müşterileriyle
ilişkisinde ortaya çıkan uyuşmazlıklarda, konu hakem heyetlerine intikal ettirilmiş
ise bu hakem heyetlerine üye görevlendirmek.
r) Bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini
şubat ayı sonuna kadar, genel kurul evrakını ise genel kurulu takip eden on gün
içinde bağlı bulunduğu birliğe ve federasyona göndermek.
Oda denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 12. — Oda denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel
kurulda alınan kararların yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
b) Oda işlemlerinin mevzuat ve oda ana
sözleşmesi çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c) Bakanlık ve oda üst kuruluşları tarafından
verilen görevlerin yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Odanın yıllık aidatlarının üyelerden
zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve odanın işlem ve hesapları
hakkında genel kurula rapor vermek.
e) Odanın üye kayıtlarının Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanında, yeterli bilgileri haiz şekilde tutulmasını kontrol etmek.
f) Genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve (f) bentlerinde belirtilenleri
salt çoğunlukla yerine getirirler.
Resmî ve özel kuruluşlarla ilişkiler
MADDE 13. — Resmî ve özel kuruluşlarca, tacir ve sanayiciden meslekî faaliyetleri
ile ilgili olarak istenilen ve 18.5.2004 tarihli ve 5174 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde öngörülen belgeler, esnaf ve sanatkârlar
için mensup oldukları oda tarafından düzenlenir ve verilir.
Resmî makamlarca, esnaf ve sanatkârların meslekî faaliyetlerini ilgilendiren
hususlarda alınacak kararlarda, ilgili odanın mütalaasından faydalanılır ve kurulacak
komisyonlara oda temsilcisinin katılması zorunludur.
Belediyeler; ruhsat verebilmek için iş yeri açmak veya meslekî faaliyette
bulunmak isteyen esnaf ve sanatkârlardan sicil tasdiknamesi ile üye olduklarına
dair ilgili oda belgesini istemek zorundadırlar.
Kamu kurum ve kuruluşları, belediyeler, kamu iktisadi teşebbüsleri,
esnaf ve sanatkâr kredi ve kefalet kooperatifleri ve bankalar oda üyeleri ile ilgili
ruhsat, ihale ve kredi işlemlerinde üye olduklarına dair ilgili oda belgesini istemek
zorundadırlar.
Odaların gelirleri
MADDE 14. — Odaların gelirleri şunlardır:
a) Kayıt ücreti.
b) Yıllık aidat.
c) Konfederasyonca belirlenen tarife ücretleri
karşılığında düzenlenecek ve onanacak belgeler ile yapılan hizmetler karşılığında
alınacak ücretler.
d) Meslekî yeterlik belgesi ücretleri.
e) Yayın gelirleri.
f) Sınav ücretleri.
g) Oda amacını gerçekleştirmek için kurulacak
kuruluşların ve iştiraklerin gelirleri.
h) Oda tarafından düzenlenecek danışmanlık,
eğitim, kurs ve sosyal faaliyet gelirleri.
ı) Muhasebe işlerinin yapılmasından elde
edilen gelirler.
j) Faiz ve diğer gelirler.
k) Bağış ve yardımlar.
Fesih, tasfiye ve iptal
MADDE 15. — Odaların fesih sebepleri şunlardır:
a) Üye mevcudunun yüzden aşağıya düşmesi.
b) Bakanlıkça yapılacak uyarıya rağmen
mevzuata aykırı genel kurul kararlarının iki ay içinde düzeltilmemesi.
c) Konfederasyonca tespit edilen yıllık
zorunlu giderleri karşılayacak miktarda gelir sağlayamadığının birlik tarafından
tespit edilmesi üzerine yapılacak yazılı uyarıya rağmen odanın mali durumunun bir
yıl içinde iyileştirilememesi.
d) Odanın faaliyet alanına giren hususlardan
aynı meslek koluna mensup esnaf ve sanatkârların zamanla ayrı oda kurmaları sonucu,
kalan üye sayısının ikiyüzden aşağı düşmesi.
Odalar yukarıda yazılı sebeplerle Bakanlığın teklifi üzerine yetkili
asliye hukuk mahkemesi kararıyla fesih olunur.
Yukarıdaki hükümlere göre feshedilen odaların bağlı oldukları birlikçe
görevlendirilecek heyet tarafından, borçları kendi varlığından ödenip, alacakları
tahsil edildikten ve tasfiye giderleri de karşılandıktan sonra kalacak meblağ ile
ayni haklar, heyet tarafından tutanakla birliğe devredilir. Kuruluşu yapılan odanın,
daha sonra kuruluşunun usule uygun olmadığının anlaşılması halinde süre kaydı aranmaksızın
odanın kuruluşu Bakanlık tarafından iptal edilir. Odanın kuruluş işleminin iptali
halinde ise, odanın mal varlığı birliğe devredilir. Fesih olan veya kuruluşu iptal
olan odaların üye kayıt defterleri birlik tarafından muhafaza edilir.
İKİNCİ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar Odaları Birlikleri
Birliklerin kuruluşu
MADDE 16. — Her il merkezinde bir esnaf ve sanatkârlar odaları birliği
kurulur.
Bakanlıkça hazırlanan örneğe uygun olarak düzenlenmiş birlik ana sözleşmesi
bir dilekçe ile o yer valiliğine verilir. Valilik onbeş
gün içerisinde gerekli araştırmasını yaparak kuruluş onayı için belgeleri Bakanlığa
gönderir.
Birlik, ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onaylanmasını müteakip
kurulmuş olur. Birlik kuruluşlarında Konfederasyon görüşü alınır.
Bir ilde birden fazla birlik kurulamaz.
Birliğin çalışma bölgesi
MADDE 17. — Birlik çalışma bölgesi kurulduğu ilin idari sınırlarıdır. Çalışma
bölgesindeki odalar faaliyetlerinden dolayı birliğe karşı sorumludurlar.
Birliğe kayıt
MADDE 18. — Odalar, çalışma bölgesi içinde bulundukları birliğe, birliğin
kuruluşunu takip eden bir ay içinde, yeni kurulan odalar da kuruldukları tarihten
itibaren aynı süre içinde kayıt olmak zorundadırlar. Kayıt zorunluluğunu yerine
getirmeyen odalar birlik tarafından resen kaydedilir ve bu durum ilgili odaya yazılı
olarak bildirilir.
Birliğin organları
MADDE 19. — Birlik organları şunlardır:
a) Genel kurul :
Genel kurul tarihinden en az altı ay önce kurulmuş olan odaların başkan ve yönetim
kurulu üyeleri ile birliğin görevde bulunan başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyelerinden
oluşur.
b) Başkanlar kurulu :
Birliğe üye odaların başkanlarından oluşur.
c) Yönetim kurulu :
Başkan dahil olmak üzere oda sayısı 25 ve daha az olanlarda beş, 26-50 olanlarda
yedi, 51-120 olanlarda dokuz, 121 ve daha fazla olanlarda onbir
kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere
seçilir. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
d) Denetim kurulu :
Genel kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilecek oda
sayısı 50 ve daha az olanlarda üç, 51 ve daha fazla olanlarda beş kişiden oluşur.
Aynı sayıda yedek üye seçilir.
e) Disiplin kurulu : Oda sayısı 50 ve daha
az olanlarda üç, 51 ve daha fazla olanlarda beş kişiden oluşur ve genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
Birlik genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 20. — Birlik genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Birlik başkanını, yönetim, denetim ve
disiplin kurulu asıl ve yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim
kurulu raporu, bilanço ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra
etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile
bu program içinde yer alacak olan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve
tahmini bütçeyi incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki
ve cezai sorumluluğu tespit edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların
görevde kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Bakanlıkça düzenlenen birlik ana sözleşmesinde
değişiklik yapılması hakkında yönetim kurulunca Bakanlıktan alınacak ön izne dayanarak
karar vermek.
g) İmkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına,
bir evvelki yıl gayri safi gelirlerinin %10'unu geçmemek
şartıyla kamu yararına hizmet eden kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına ve bütçe
imkânları elverişli olmayan üye odalara durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla ayni
ve nakdî yardımda bulunulmasına karar vermek.
h) Kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik
gayrimenkul ve her türlü taşıt alım ve satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç
para alınmasına karar vermek.
ı) Üye odaların ve üyelerinin müşterek
ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel
menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş
veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak
eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar vermek ve bu konuda
işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
j) Faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek tutmak.
Birlik başkanlar kurulu
MADDE 21. — Birlik başkanlar kurulu; istişare organı olup, birlik çalışma
bölgesindeki esnaf ve sanatkâr ile odalara ilişkin meseleler hakkında birlik yönetim
kuruluna tavsiyelerde bulunur.
Birlik yönetim kurulu başkanı, başkanlar kurulunun da başkanıdır. Başkanın
bulunmadığı hallerde toplantıya yetki verilen birlik yönetim kurulu başkan vekili
başkanlık eder.
Kurul, üyelerinin çoğunluğu ile yılda bir defa eylül ayında kendiliğinden
toplanır ve gerektiğinde birlik başkanının veya başkanlar kurulunun çoğunluğunun
yazılı çağrısı ile her zaman toplanabilir.
Birlik yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 22. — Birlik yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Birlik işlerini mevzuata ve genel kurul
kararlarına uygun olarak yürütmek.
b) Bakanlık ve Konfederasyonca mevzuat
gereği verilecek görevleri yerine getirmek.
c) Yeni dönem çalışma programı ile bütçeyi,
bilanço ve gelir ve gider tablolarını hazırlamak ve genel kurula sunmak.
d) Odaların çalışmalarının mevzuat ve oda
ana sözleşmesi esasları içinde yürütülmesini sağlamak üzere gerekli görülecek zamanlarda,
işlemlerini incelemek ve alınması gerekli tedbirler hakkında bildirimde bulunmak.
e) Odalar hakkında lüzumlu bilgilerin Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında düzenli olarak tutulmasını sağlamak ve resmî
dairelerin bu husustaki isteklerini yerine getirmek.
f) Odaların gelişmesini sağlamak, ihtiyaç
ve güçlüklerini gidermek için gerekli tedbirleri almak, bu konuda resmî ve özel
merciler nezdinde teşebbüslerde bulunmak, genel meslekî
menfaatlerini ilgilendiren konularda adli ve idari yargı mercileri önünde birlik
başkanı marifetiyle birliği temsil etmek.
g) Odalarda ve odalar arasında çıkan olumsuzluk
ve anlaşmazlıklarla ilgili olarak düzenlenen raporları incelemek ve konuyu çözüme
kavuşturmak.
h) Odaların, kuruluş amacını gerçekleştirmeye
yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt alım ve satımı ile ödünç para alınması; şirket,
vakıf ve kooperatif kurma ve kurulu bulunanlara katılma yönündeki taleplerini incelemek
ve karar vermek.
ı) Resmî ve özel merciler tarafından istenecek
temsilciyi atamak ve görevlendirmek.
j) Genel sekreter ve diğer personelin atama,
terfi, cezalandırma ve görevlerine son verilmesine karar vermek ve personele ait
bilgileri Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek takip etmek.
k) Çalışma bölgesi içindeki meslekî teamül,
gelenek ve uyulması zorunlu meslekî kararları kendi görüşü ile birlikte Konfederasyona
iletmek.
l) Birlik katılma payının ve kayıt ücretinin
üye odalardan elektronik ortamda tahsilini sağlamak.
m) Esnafın işyeri açması, kapatması veya
meslek değiştirmesi ile ilgili işlemlerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından
takibini yaparak sicil işlemlerinin yerine getirilmesini sağlamak.
n) Odalardan gelen esnaf ve sanatkârlara
ait şikâyetleri incelemek ve neticelendirmek ya da gerek
görülmesi halinde konuyu Konfederasyona intikal ettirmek.
o) İllerde, esnaf ve sanatkârların müşterileriyle
ilişkisinde ortaya çıkan uyuşmazlıklarda, konu hakem heyetlerine intikal ettirilmiş
ise bu hakem heyetlerine üye görevlendirmek.
p) Üyesi olan odalara, bu odaların mevcut
üyelerine ve esnaf ve sanatkârlık faaliyetine yeni başlayacak kişilere danışmanlık
hizmeti vermek.
r) Üye odalardan gelen yıl sonu bilanço
ile gelir ve gider cetvellerini incelemek, odalara yol gösterici tavsiyelerde bulunmak
ve 15 inci maddenin (c) bendine göre değerlendirmek;
bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini şubat ayı sonuna kadar, genel kurul evrakını
ise genel kurulu takip eden on gün içinde Konfederasyona göndermek.
Birlik denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 23. — Birlik denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel
kurul kararlarının yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
b) Birlik işlemlerinin mevzuat ve birlik
ana sözleşmesi çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c) Bakanlık ve Konfederasyon tarafından
mevzuat gereği verilen görevlerin yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Birlik kayıt ücreti ve katılma paylarının
üye odalardan zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve birliğin işlem
ve hesapları hakkında genel kurula rapor vermek.
e) Birliğe bağlı odaların hesap ve işlemlerini
Bakanlığın isteği üzerine incelemek.
f) Genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve (f) bentlerinde belirtilenleri
salt çoğunlukla yerine getirirler.
Disiplin kurulu ve disiplin cezaları
MADDE 24. — Birlik disiplin kurulu birliğe bağlı oda üyelerinin meslekî
faaliyetleri sırasında meslek ahlakı ile bağdaşmayan hareket ve işlemlerini soruşturmaya
ve durumun niteliğine ve ağırlık derecesine göre bu maddede belirtilen disiplin
cezalarını vermeye yetkilidir.
Disiplin kurulu kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Disiplin
kurulunun sekreterlik işleri birlik tarafından yerine getirilir. Disiplin kurulu
üyeleri arasında eksilme olduğu takdirde, yedek üyelerden genel kuruldaki seçimde
en fazla oy alanlar, oyların eşitliği halinde listeye göre sırayla disiplin kurulunca
yazılı olarak disiplin kuruluna çağrılır.
Üyenin yazılı savunması alınmadan disiplin cezası verilemez. Disiplin
kurulunun yedi günden az olmamak üzere verdiği süre içinde savunma yapmayan üye,
savunma hakkından vazgeçmiş sayılır.
Disiplin kurulu kendilerine intikal eden ihbar ve şikâyetleri en çok
bir ay içinde soruşturmaya başlar ve en geç üç ay içinde sonuçlandırır.
Disiplin kurulunca verilen cezalar on gün içinde ilgililere yazılı
olarak tebliğ edilir. İlgililer bu karara karşı tebellüğ tarihinden itibaren onbeş gün içinde yetkili idare mahkemesine dava açabilirler.
Davanın açılmış olması idarece verilen cezanın yerine getirilmesini durdurmaz. Dava,
zaruret görülmeyen hallerde, evrak üzerinden inceleme yapılarak en kısa sürede sonuçlandırılır.
Yetkili idare mahkemesince verilen kararlara karşı bölge idare mahkemesine başvurulabilir.
Bölge idare mahkemesinin verdiği kararlar kesindir.
Oda üyelerine birlik disiplin kurulunca verilecek cezalar şunlardır:
a) Uyarma cezası: Meslek şeref ve haysiyetine
uygun düşmeyen hareketleri olan, odaya olan üyelik görev ve yükümlülüklerini yerine
getirmeyen, üyesi olduğu oda ve diğer esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşlarının itibarını
zedeleyici fiilde bulunan ve sözler sarf eden, müşteri veya diğer kişilerle olan
ilişkilerinde terbiye ve nezakete aykırı davranışlarda bulunan üyenin, meslekî faaliyetinde
ve davranışlarında daha dikkatli olması gerektiğinin yazı ile bildirilmesidir. Üye,
bir yıl içinde uyarma cezası gerektiren fiili tekrarlaması halinde kınama cezası
ile tecziye edilir.
b) Kınama cezası: Müşterilerine ve diğer
kişilere olan taahhütlerini yerine getirmeyen veya bunlara karşı haksız ithamda
bulunan, müşterilerini ve diğer kişileri kandıran, nizami ölçü ve tartı aletlerini
bilerek kullanmayan üyeye meslekî faaliyetinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun
yazı ile bildirilmesidir. Üye, bir yıl içinde kınama cezasını gerektiren fiili tekrarlaması
halinde para cezası ile tecziye edilir.
c) Para cezası: Üyenin, Bakanlık, o yer
idare amiri, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları tarafından mevzuata uygun olarak
alınmış kararlara aykırı hareket etmesi ve mükerrer kınama cezası almasından dolayı,
para cezası ile cezalandırılmasıdır. Para cezaları birliğe gelir kaydedilir. Verilecek
para cezası 61 inci maddeye göre belirlenen yıllık aidatın iki katıdır. Üyenin para
cezası verilmesini gerektiren eylem ve davranışlarının, aynı eylem ve davranış olmasına
bakılmaksızın bir yıl içinde tekrarında, verilecek ceza yıllık aidatın beş katı
olarak uygulanır.
d) Geçici veya uzun süreli oda üyeliğinden
çıkarma cezası: Üyenin, esnaf ve sanatkâr sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede
yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde, huzur, sükûn ve çalışma düzenini bozucu
eylem ve davranışlarda bulunması karşısında oda üyeliğinden geçici veya uzun süreli
olarak çıkarılması, bu süre içerisinde meslekî faaliyetini yürütememesidir.
Geçici çıkarma cezası bir aydan az, altı aydan fazla; uzun süreli çıkarma
cezası altı aydan az, iki yıldan fazla olamaz.
Birliğin gelirleri
MADDE 25. — Birliğin gelirleri şunlardır:
a) Birliğe bağlı odalardan alınacak kayıt
ücreti.
b) Birliğe bağlı odalar tarafından ödenecek
katılma payları.
c) Yayın gelirleri.
d) Bağış ve yardımlar.
e) Birlik amacını gerçekleştirmek için
kurulacak kuruluşların ve iştiraklerin gelirleri.
f) Birlik tarafından verilecek danışmanlık
ve düzenlenecek sosyal faaliyet gelirleri.
g) Birlik tarafından düzenlenecek meslekî
kurslar, sergi ve fuarlardan sağlanacak gelirler.
h) Para cezaları.
ı) Konfederasyonca belirlenen ücret tarifelerine
göre düzenlenecek ve onanacak belge ile hizmet karşılığı gelirleri.
j) Sicile ilk kayıt ücreti.
k) Sicil harçlarından alınacak paylar.
l) Faiz ve diğer gelirler.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkârlar Federasyonu
Federasyonun kuruluşu
MADDE 26. — Federasyon kurulabilmesi için ülke genelinde aynı meslek dalında
kurulmuş olan odaların %60'ının genel kurullarının federasyon kurulması yönünde
karar almaları ve kurucu oda adedinin 40'dan az olmaması şarttır.
Kurucular, Bakanlıkça hazırlanmış örneğe uygun olarak düzenleyecekleri
federasyon ana sözleşmesini bir dilekçe ile birlikte Bakanlığa verirler. Federasyon
kuruluşlarında Konfederasyonun görüşü alınır.
Federasyon; ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onanmasından sonra
kurulmuş olur. Aynı faaliyet konusunda birden fazla federasyon kurulamaz.
Federasyonların merkezi Ankara'dadır.
Federasyona kayıt
MADDE 27. — Federasyon kurulduktan sonra aynı meslek dalında kurulmuş bulunan
veya sonradan kurulacak odalar, kuruluş tarihinden itibaren bir ay içinde federasyona
kayıt olmak zorundadırlar.
Kayıt zorunluluğunu yerine getirmeyen odaların kayıtları federasyon
tarafından resen yapılır ve ilgili odaya yazılı olarak bildirilir.
Federasyonun organları
MADDE 28. — Federasyon organları şunlardır:
a) Genel kurul: Federasyon genel kurul
tarihinden en az altı ay önce kurulmuş olan odaların yönetim kurulu başkan ve üyeleri
ile federasyonun görevde bulunan başkanı, yönetim ve denetim kurulu üyelerinden
oluşur.
b) Yönetim kurulu: Başkan dahil olmak üzere,
oda sayısı 75 ve daha az olanlarda dokuz, 76-125 olanlarda onbir,
126 ve daha fazla olanlarda onüç kişiden oluşur ve genel
kurul üyeleri arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilir. Aynı sayıda
yedek üye seçilir.
c) Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilecek üç kişiden oluşur. Aynı
sayıda yedek üye seçilir.
Federasyon genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 29. — Federasyon genel kurulunun başlıca görev ve yetkileri şunlardır:
a) Federasyon başkanını, yönetim kurulu
ve denetim kurulu asıl ve yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim
kurulu raporu, bilanço ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra
etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile
bu program içinde yer alan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini
bütçeyi incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki
ve cezai sorumluluğu tespit edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların
görevde kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Üye odalarda ve üye odalar arasında
meslek ve sanatlarının yürütülmesi yönünden çıkacak olumsuzlukları ve anlaşmazlıkları
çözüme kavuşturmak ve üye odaların uyması zorunlu meslekî kararların alınmasını
sağlamak üzere Konfederasyona teklifte bulunmak.
g) Üye odalar ve mensuplarının meslekî
gelişme ve ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamak maksadıyla gerekli tedbirleri
almaya ve bu konuda gereken kurs, seminer, fuar ve benzeri kültürel ve sosyal faaliyetlerde
bulunmaya, tesisler kurmaya, Konfederasyonun uygun görüşü ile Bakanlıktan izin alarak
uluslararası kuruluşlara üye olmaya karar vermek.
h) İmkânları ölçüsünde öğrenci okutulmasına,
bir evvelki yıl gayri safi gelirinin %10'unu geçmemek
şartıyla kamu yararına hizmet eden kuruluşlara sosyal yardım yapılmasına ve bütçe
imkânları elverişli olmayan üye odalara durumlarını belgelendirmeleri kaydıyla ayni
ve nakdî yardımda bulunulmasına karar vermek.
ı) Kuruluş amacını gerçekleştirmeye yönelik
gayrimenkul ve her türlü taşıt alım satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç para
alınmasına karar vermek; bütün bu faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık e-esnaf
ve sanatkâr veri tabanında güncelleyerek tutmak.
j) Üye odaların ve üyelerinin müşterek
ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak ve mesleğin genel
menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı olarak kurulmuş
veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına uygun olarak
eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar vermek ve bu konudaki
işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
Federasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 30. — Federasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Federasyon işlerini mevzuata ve genel
kurul kararlarına uygun olarak yürütmek.
b) Bakanlık ve Konfederasyonca mevzuat
gereği verilecek görevleri yerine getirmek.
c) Yeni dönem çalışma programı ile bu program
içinde yer alacak eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
hazırlamak ve genel kurulun onayına sunmak.
d) Mevzuat ve oda ana sözleşmesi esasları
içinde yürütülmesini sağlamak üzere, gerekli görülecek zamanlarda, üye odaların
çalışmalarını inceleyerek alınması gerekli idari ve mali tedbirler hakkında bildirimde
bulunmak ve odanın bağlı bulunduğu birliğe bilgi vermek.
e) Federasyonda çalışan personel ile odalarla
mensupları hakkındaki lüzumlu bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında
düzenli olarak tutulmasını sağlamak ve resmî dairelerin bu husustaki taleplerini
yerine getirmek.
f) Üyesi olan odalar ve mensuplarının meslekî
bilgi ve eğitim çalışmalarını temin etmek, resmî ve özel merciler
nezdinde gerekli girişim ve temaslarda bulunmak, mensuplarının genel
meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda adli ve idari yargı mercileri önünde
federasyon başkanı marifetiyle federasyonu temsil etmek.
g) Genel sekreter ve diğer personelin atama,
terfi, cezalandırma ve görevlerine son verilmesine karar vermek.
h) Resmî ve özel merciler tarafından istenecek
temsilcileri atamak ve görevlendirmek.
ı) Üye odaların gelişmesi için lüzumlu
ve yararlı tedbirleri almak ve gereken tesisleri kurmak.
j) Federasyon katılma payının ve kayıt
ücretinin üye odalardan elektronik ortamda tahsilini sağlamak.
k) Bilanço ve gelir ve gider hesap cetvelini
şubat ayı sonuna kadar, genel kurul evrakını ise genel kurulu takip eden on gün
içinde Konfederasyona göndermek.
Federasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 31. — Federasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel
kurulda alınan kararların yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
b) Federasyon işlemlerinin mevzuat ve federasyon
ana sözleşmesi çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c) Bakanlık ve Konfederasyon tarafından
mevzuat gereği verilen görevlerin yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Federasyon kayıt ücreti ve katılma paylarının
üye odalardan zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol etmek ve federasyonun
işlem ve hesapları hakkında genel kurula rapor vermek.
e) Genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve (e) bentlerinde belirtilenleri
salt çoğunlukla yerine getirirler.
Federasyonun gelirleri
MADDE 32. — Federasyonun gelirleri şunlardır:
a) Federasyona bağlı odalardan alınacak
kayıt ücreti ve katılma payları.
b) Yayın gelirleri.
c) Bağış ve yardımlar.
d) Federasyonun amacını gerçekleştirmek
için kurulacak kuruluşların ve iştiraklerin gelirleri.
e) Federasyonca düzenlenecek sosyal faaliyet
gelirleri.
f) Federasyon tarafından düzenlenecek meslekî
kurslar, sergi ve fuarlardan sağlanacak gelirler.
g) Konfederasyonca belirlenen tarife ücretleri
karşılığında düzenlenecek ve onanacak belge ve hizmet karşılıkları.
h) Faiz ve diğer gelirler.
Fesih ve tasfiye
MADDE 33. — Federasyon, kayıtlı üye odalardan üçte birinin yazılı fesih
talebi üzerine bir ay içinde yapacağı genel kurul toplantısında, genel kurul üyelerinin
üçte ikisinin kararı ile feshedilir.
Feshedilen federasyon, Konfederasyonca görevlendirilecek üç kişilik
bir heyet tarafından, borçları kendi varlığından ödenip, alacakları tahsil edildikten
ve tasfiye giderleri de karşılandıktan sonra kalacak meblağ ve ayni haklar Konfederasyona
devrolunur. Beş sene içerisinde aynı konuda federasyon
kurulduğu takdirde devrolunan meblağ bu kuruluşa verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Türkiye Esnaf ve Sanatkârları
Konfederasyonu
Konfederasyonun kuruluşu
MADDE 34. — Konfederasyon, Bakanlıkça hazırlanmış örneğine uygun Konfederasyon
ana sözleşmesinin Bakanlık tarafından onanmasından sonra kurulmuş olur. Kuruluş
merkezi Ankara'dadır. Konfederasyonun kısa adı TESK'tir.
Konfederasyona kayıt
MADDE 35. — Bu Kanuna göre kurulmuş veya kurulacak olan birlik ve federasyonlar
kuruluş tarihinden itibaren bir ay içinde Konfederasyona kayıt olmak zorundadırlar.
Kayıt zorunluluğunu yerine getirmeyen birlik ve federasyonların kayıtları
Konfederasyonca resen yapılır ve ilgili meslek kuruluşlarına yazılı olarak bildirilir.
Konfederasyonun organları
MADDE 36. — Konfederasyonun organları şunlardır:
a) Genel kurul: Birlik ve federasyonların
başkan ve yönetim kurulu üyeleri ile Konfederasyonun görevde bulunan genel başkanı,
yönetim kurulu ve dışarıdan seçilen üyeler hariç denetim kurulu üyelerinden oluşur.
b) Başkanlar kurulu: Konfederasyon genel
başkanı ile birlik ve federasyon başkanlarından oluşur.
c) Yönetim kurulu: Genel kurul üyeleri
arasından dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilen genel başkan dahil
onbeş kişiden oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
d) Denetim kurulu: Genel kurul üyeleri
arasından veya ikisi dışarıdan dört yıl süreyle görev yapmak üzere seçilen beş kişiden
oluşur. Aynı sayıda yedek üye seçilir.
Konfederasyon genel kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 37. — Konfederasyon genel kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Konfederasyon genel başkanını, yönetim
kurulu ve denetim kurulu asıl ve yedek üyelerini seçmek.
b) Yönetim kurulu faaliyet raporu, denetim
kurulu raporu, bilanço ve gelir ve gider hesaplarını incelemek, kabul veya reddetmek.
c) Yönetim kurulu ve denetim kurulunu ibra
etmek.
d) Yeni döneme ait çalışma programı ile
bu programda yer alan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
incelemek, aynen veya değiştirerek kabul etmek.
e) İşlem ve eylemleri nedeniyle hukuki
ve cezai sorumluluğu tespit edilen organ üyeleri hakkında dava açılmasına, bunların
görevde kalıp kalmamasına karar vermek.
f) Yönetim kurulunca hazırlanan yönetmelikleri
onamak.
g) Herhangi bir sebeple birlik ve federasyonlarla
Konfederasyon yönetim kurulu ve denetim kurulu arasında çıkacak görüş ayrılıklarını
çözüme kavuşturmak.
h) Esnaf ve sanat sahiplerinin meslek ve
sanatlarının yürütülmesi için gerekli ve faydalı görülecek tedbir ve teşebbüslerden
yönetim kurulu tarafından getirilecek konuları incelemek ve karara bağlamak.
ı) Eğitim ve öğretim kurumları açılmasına,
öğrenci yurtları tesis edilmesine, burs verilmesine ve öğrenci okutulmasına, bir
evvelki yıl gayri safi gelirinin %10'unu geçmemek şartıyla
kamu yararına hizmet eden kuruluşlara sosyal yardımlarda bulunulmasına, bütçe imkânları
yeterli olmayan birlik ve federasyonlara durumlarını belgelendirmek kaydıyla ayni
ve nakdi yardım yapılmasına karar vermek.
j) Konfederasyonun kuruluş amacını gerçekleştirmeye
yönelik gayrimenkul ve her türlü taşıt alım satımına, gayrimenkul karşılığında ödünç
para alınmasına karar vermek, bu faaliyetlerine ait bilgileri Bakanlık e-esnaf ve
sanatkâr veri tabanında güncelleyerek tutmak.
k) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları
ve üyelerinin müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, meslekî faaliyetlerini kolaylaştırmak
ve mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak amaçlarıyla sınırlı
olarak kurulmuş veya kurulacak şirketlere ve kooperatiflere iştirak etmek, amaçlarına
uygun olarak eğitim ve öğretim kurumları kurmak üzere vakıf kurmaya karar ve bu
konuda işlemleri yürütmek üzere yönetim kuruluna yetki vermek.
Konfederasyon başkanlar kurulu
MADDE 38. — Konfederasyon başkanlar kurulu, yüksek istişare kurulu olarak,
ülke genelindeki esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarına ilişkin meseleler ile
Türk esnaf ve sanatkârlarının ülke içindeki ve uluslararası düzeydeki gelişme ve
sorunları hakkında Konfederasyon yönetim kuruluna tavsiyelerde bulunur.
Konfederasyon genel başkanı, başkanlar kurulunun da başkanıdır. Başkanın
bulunmadığı hallerde toplantıya yetki verilen Konfederasyon genel başkan vekili
başkanlık eder.
Kurul, üyelerinin çoğunluğu ile yılda bir defa ekim ayında kendiliğinden
ve gerektiğinde Konfederasyon genel başkanının veya başkanlar kurulunun çoğunluğunun
yazılı çağrısı üzerine her zaman toplanabilir.
Konfederasyon yönetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 39. — Konfederasyon yönetim kurulunun
başlıca görev ve yetkileri şunlardır:
a) Konfederasyon işlerini mevzuata ve genel
kurul ve başkanlar kurulu tavsiyelerine uygun olarak yürütmek.
b) Bakanlık tarafından mevzuat gereği verilecek
görevleri yerine getirmek.
c) Yeni dönem çalışma programı ile bu program
içinde yer alacak olan eğitim, teorik ve pratik kurs programlarını ve tahmini bütçeyi
hazırlamak ve genel kurulun onayına sunmak.
d) Birliklerin, federasyonların ve gerektiğinde
odaların çalışmalarını mevzuat ve ana sözleşmeleri esasları içinde yürütülmesini
sağlamak için lüzumlu görülecek zamanlarda hesap ve işlemlerini incelemek ve alınması
gerekli tedbirler hakkında bildirimde bulunmak; birlik ve federasyonların, gelecek
yıl çalışma programları ile yıl sonu bilanço ve gelir ve gider cetvellerini değerlendirmek
ve bu kuruluşlara yol gösterici tavsiyelerde bulunmak.
e) Üyeleri hakkında gerekli bilgilerin
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında düzenli olarak bulunmasını sağlamak,
resmî ve özel mercilerce lüzumlu görülecek konularda istenecek bilgi ve mütalaayı
vermek, mensuplarının genel meslekî menfaatlerini ilgilendiren konularda, adli ve
idari yargı mercileri önünde Konfederasyon genel başkanı marifetiyle Konfederasyonu
temsil etmek.
f) Birlikler veya birliklerle federasyonlar
arasında çıkacak anlaşmazlıkları incelemek ve çözüme kavuşturmak, çözüme kavuşturulamayan
hususları Bakanlığa intikal ettirmek.
g) Konfederasyon topluluğu içindeki kuruluş
mensuplarının meslek ve sanatlarının yürütülmesi için gerekli ve faydalı görülecek
tedbirleri almak ve teşebbüslerde bulunmak.
h) Konfederasyon personelinin tüm bilgilerini
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında takip etmek, genel sekreter ve diğer
personelin atanma, terfi, cezalandırılma ve görevlerine son verilmesine karar vermek.
ı) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını
ilgilendiren konularda hazırlanacak mevzuat hakkında, gerektiğinde Konfederasyon
görüşünü oluşturmak ve ilgili makama sunmak.
j) Ülke içinde ve dışında sergi ve fuarlar
düzenlemek, desteklemek, katılmak ve Bakanlık izni alınmak şartıyla, ülke dışındaki
meslekî kuruluşlara üye olma çalışmaları yapmak.
k) Esnaf ve sanatkârlar ile Konfederasyona
bağlı kuruluşların ihtiyacı olan yardım ve kredileri sağlamak için gerekli girişimlerde
bulunmak.
l) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
muhasebe ve personel ile gereken diğer konularda yönetmeliklerini hazırlamak.
m) Meslek standartlarının belirlenmesi
konusunda Milli Eğitim Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Türk Standartları
Enstitüsü ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile işbirliği yapmak.
n) Millî Prodüktivite Merkezi, Küçük ve
Orta Ölçekli Sanayi Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı ve benzeri kuruluşların
kurullarına katılacak delegeyi tespit etmek.
o) Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesini
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri ta-banında yayınlamak, meslekî yayında bulunmak.
p) Birlik ve federasyonlarca gönderilen
uyulması zorunlu meslekî kararları Bakanlık onayına sunmak.
r) Federasyon, birlik ve odalarda Konfederasyon
tarafından yapılan denetimler sonucunda organ üyelerinin ve görevli personelin 59
uncu maddeye göre sorumlu görülmesi halinde, sonuç hakkında Bakanlığa bilgi vermek.
s) Konfederasyon katılma payının
ve kayıt ücretinin birlik ve federasyonlardan elektronik ortamda işlem
sırasında tahsilini sağlamak.
t) Kaybolmaya yüz tutmuş mesleklerin yaşatılması ve korunması için
gerekli tedbirleri almak, konuyla ilgili olarak Bakanlığı bilgilendirmek.
Konfederasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri
MADDE 40. — Konfederasyon denetim kurulunun görev ve yetkileri şunlardır:
a) Bu Kanunla verilen görevler ile genel
kurulda alınan kararların yönetim kurulu tarafından yerine getirilip getirilmediğini
incelemek.
b) Konfederasyon işlemlerinin mevzuat ve
Konfederasyon ana sözleşmesi çerçevesinde yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
c) Bakanlık tarafından mevzuat gereği verilen
görevlerin yerine getirilip getirilmediğini incelemek.
d) Konfederasyon kayıt ücreti ve katılma
paylarının üye birlik ve federasyonlardan zamanında tahsil edilip edilmediğini kontrol
etmek ve Konfederasyonun işlem ve hesapları hakkında genel kurula rapor vermek.
e) Genel kurulu olağanüstü toplantıya çağırmak.
Denetim kurulu üyeleri, yukarıda sayılan görev ve yetkilerinden (d) ve (e) bentlerinde belirtilenleri
salt çoğunlukla yerine getirirler.
Konfederasyonun gelirleri
MADDE 41. — Konfederasyonun gelirleri şunlardır:
a) Birlik ve federasyonca ödenecek kayıt
ücretleri ve katılma payları.
b) Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Sicil
Gazetesi ile meslekî yayın gelirleri.
c) Düzenlenecek ve onanacak belge gelirleri.
d) Para cezaları.
e) Konfederasyon amacını gerçekleştirmek
için kurulacak kuruluş ve iştirak gelirleri.
f) Konfederasyon tarafından düzenlenecek
meslekî kurslar, eğitim faaliyetleri, fuar ve sergilerden sağlanacak gelirler.
g) Konfederasyona bağlı kuruluşlarda kullanılan
her türlü matbu evrakın basım ve dağıtımından veya bu evrakın elektronik ortamda
düzenlenmesinden sağlanan gelirler.
h) Sosyal ve kültürel organizasyonlardan
sağlanan gelirler.
ı) Esnaf ve Sanatkârların Meslek Eğitimini
Geliştirme ve Destekleme Fonu gelirleri.
j) Bağış ve yardımlar.
k) Faiz ve diğer gelirler.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Ortak Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Kurul Toplantıları,
Seçimler ve Yasaklar
Genel kurul toplantıları ve çağrı
MADDE 42. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan genel kurul
toplantıları yönetim kurulu tarafından yapılacak çağrı üzerine, dört yılda bir olmak
üzere;
a) Oda genel kurulları ocak, şubat ve mart
aylarında,
b) Birlik genel kurulları mayıs ayında,
c) Federasyon genel kurulları haziran ayında,
d) Konfederasyon genel kurulu eylül ayında,
Kuruluşun merkezinin bulunduğu yerde yapılır.
Genel kurul toplantısını zamanında yapmayan esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının genel kurul işlemleri; odalarda bağlı olduğu birlik, birlik ve federasyonlarda
Konfederasyon, Konfederasyonda ise Bakanlık tarafından görevlendirilecek üç kişilik
kurul tarafından yürütülür ve görevlendirmeden sonraki iki ay içinde genel kurul
yapılır.
Genel kurul toplantılarının yeri, tarihi, saati ve gündemi toplantıdan
en az onbeş gün önce ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşunun Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanındaki sayfasında yayınlanır.
Ayrıca, oda ve birliklerce mahalli olarak günlük veya haftalık yayınlanan bir gazetede,
gazete çıkmayan yerlerde ise teamüle göre ilan olunur. Federasyon ve Konfederasyon
genel kurul toplantıları Türkiye genelinde yayınlanan bir gazetede ilan olunur.
Genel kurula sunulacak raporlar toplantıdan onbeş gün
önce ilgili esnaf ve sanatkâr meslek kuruluşunun Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri
tabanındaki sayfasından üyelerinin bilgilerine sunulur ve kuruluşun merkezinde ayrıca
incelemeye açık tutulur. Genel kurul toplantısından bir üst kuruluş yazılı olarak
onbeş gün önce haberdar edilir.
Genel kurul toplantıları, üye sayısına uygun büyüklükte salonda yapılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, kuruluş genel kurullarını
kuruluş tarihinden sonraki doksan gün içinde yaparlar.
Olağan toplantı gündemi
MADDE 43. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan genel kurulu,
her kuruluşun ana sözleşmesine uygun olarak düzenlenecek aşağıdaki ve gerek görülmesi
halinde ilave edilecek diğer gündem maddeleriyle toplanır. Gündem maddeleri ayrı
ayrı görüşülür.
a) Açılış.
b) Başkanlık divanının teşekkülü.
c) Saygı duruşu ve İstiklal Marşının okunması.
d) Başkanlık divanına tutanakları imzalama
yetkisi verilmesi.
e) Yönetim kurulu faaliyet raporunun okunması
ve müzakeresi.
f) Denetim kurulu raporunun okunması ve
müzakeresi.
g) Bilanço, gelir ve gider hesaplarının
okunması ve müzakeresi.
h) Bilanço, gelir ve gider hesaplarının
kabulü veya reddi.
ı) Yönetim kurulu ve denetim kurulunun
ayrı ayrı ibrası.
j) Yeni dönem çalışma programı ile bu program
içinde yer alacak olan eğitim, teorik ve pratik kurs programları ve tahmini bütçenin
görüşülmesi, kabulü veya reddi.
k) Aylık ücretlerin, huzur haklarının,
yolluk ve konaklama ücretlerinin tespit edilmesi.
l) Dilek ve temenniler.
m) Seçimler.
n) Kapanış.
Gündemde yer almayan konular, toplantıda hazır bulunan genel kurul
üyelerinin beşte birinin yazılı isteği ile yapılacak oylama sonucuna göre, Bakanlık
tarafından görüşülmesi istenen hususlar ise doğrudan gündeme alınır. Ana sözleşme
değişikliği ve fesih hususu, ilan edilen gündemde yer almadıkça genel kurul üyelerinin
teklifi olsa dahi görüşülemez.
Olağanüstü genel kurul toplantıları
MADDE 44. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurulları;
a) Yönetim kurulu üye tam sayısının çoğunluğunun
kararı ile yönetim kurulu tarafından,
b) Genel kurul üyelerinin dörtte birinin
noterce tasdik edilmiş imzası ile düzenlenecek tutanak ve gündemle noter kanalıyla
yapılacak başvuru üzerine, alınacak kararla yönetim kurulu tarafından,
c) Denetim kurulu tarafından,
d) Haklı ve geçerli sebeplerin varlığı
halinde Bakanlık tarafından,
Olağanüstü olarak toplantıya çağırılır. Toplantı, çağrısında belirlenen
gündemle yapılır. Olağanüstü toplantılarda belirlenen gündem dışında görüşme yapılamaz.
Bakanlık çağrısı hariç, yapılacak olağanüstü genel kurul toplantısı hazırlık çalışmaları
yönetim kurulunca yürütülür. Yönetim kurulunun bu görevi yerine getirmemesi halinde
ise, olağanüstü genel kurul toplantısı hazırlık çalışmalarının nasıl ve kimler tarafından
yürütüleceği Bakanlık tarafından belirlenir.
Genel kurul toplantıları ve çoğunluk
MADDE 45. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul toplantılarının
açılabilmesi için genel kurul üyelerinin yarıdan fazlasının toplantıya iştirak etmesi
şarttır.
Birinci toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde genel kurul toplantısı
bir ayı geçmemek üzere ertelenir. İki toplantı arasındaki
süre odalarda beş, diğerlerinde iki günden az olamaz. Bu durum iki genel kurul üyesi
ve Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından düzenlenecek bir tutanakla
tespit olunur.
İlk toplantı ilanında ikinci toplantının yeri, tarih ve saati belirtilmiş
ise yeniden ilan yapılmaz. İkinci toplantıya katılanların sayısı odalarda, yönetim
kurulu ve denetim kurulu üyelerinin toplamının beş katından az olamaz. Diğer esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında bu maddenin birinci fıkrası hükmü uygulanır.
Genel kurul toplantılarında kararlar toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu
ile alınır. Ancak, fesih konusunda karar alınabilmesi için genel kurul üyelerinin
üçte ikisinin, ana sözleşme değişikliği için ise genel kurul üyelerinin yarısından
fazlasının kararı zorunludur.
Genel kurul toplantısına katılacaklar listesi
MADDE 46. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul toplantılarına
katılan genel kurul üyeleri; adı, soyadı, baba adı, doğum yeri ve tarihi, Türkiye
Cumhuriyeti kimlik numarası, esnaf ve sanatkârlar sicil numarası ile temsilcisi
oldukları meslek kuruluşlarının isimlerini gösterecek şekilde, esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarının Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından alacakları listedeki
yerlerini kimlik göstermek ve imza etmek suretiyle genel kurula katılırlar. Genel
kurulda delegeler ve misafirler ayrı yerlerde otururlar. Güvenliğin temini bakımından
Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından gerek görülürse genel kurul
toplantısına misafir alınmaz.
Genel kurul üyelerinin toplantıya bizzat katılmaları gerekli olup,
vekâlet kabul edilmez. Genel kurul üyelerinden birden fazla temsil hakkı olanların,
her temsil hakları için ayrı oy hakkı vardır.
Genel kurul toplantısına katılacakların listesi ve diğer genel kurul
evrakı, genel kurul divan başkanı ve divan üyeleri ile Bakanlık temsilcisi veya
hükümet komiseri tarafından imza olunur.
Bakanlık temsilcisi ve hükümet komiseri
MADDE 47. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının genel kurul toplantılarının
geçerli olabilmesi için Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserinin toplantı
süresince bulunması ve kapanışa kadar toplantıya nezareti zorunludur. Bakanlık temsilcisi
veya hükümet komiseri, toplantının mevzuat, ana sözleşmeleri ve gündem esasları
içinde yapılmasını temin ve denetlemekle görevlidir.
Görevlendirilen Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserlerinin
imzasını taşımayan genel kurul toplantısına katılacaklar listesi ile tutanaklar
ve dolayısıyla toplantı belgeleri hüküm ifade etmez.
Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri, Bakanlık veya bu konuda
yetkilendirilen mülki idare amiri tarafından görevlendirilir. Toplantıdan en az
onbeş gün evvel Bakanlık veya yetkilendirilen mülki
idare amirliğine müracaatla toplantı yeri, günü, saati ve gündemi bildirilmek suretiyle
Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri görevlendirilmesinin talep edilmesi lazımdır.
Toplantı başlamadan evvel çağrının usûlüne uygun olarak yapıldığı, genel kurul toplantısına
katılacaklar listesinin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından alındığı ve
çoğunluğun tamam olduğu Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri tarafından incelenip
tespit edilerek görüşmelere başlanmasına izin verilir.
Ancak, usulüne uygun olarak yapılan müracaat üzerine görevlendirme
yapıldığı halde, Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri toplantıya katılmaz ise
mülki idare amirine durum bildirilir. Bakanlık temsilcisi veya hükümet komiseri
yine gelmezse bir saat sonra toplantıya başlanır.
Genel kurul toplantılarında görevlendirilecek Bakanlık temsilcileri
veya hükümet komiserlerinin Bakanlık tarafından belirlenecek zaruri masraf ve ücretleri,
genel kurulu düzenleyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından ödenir.
Başkanlık divanı
MADDE 48. — Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserinin toplantıyı
açma iznini vermesini müteakip genel kurul üyeleri tarafından, genel kurul üyeleri
veya üst kuruluşlarca görevlendirilmiş temsilciler arasından genel kurulu, belirlenen
ve oylanacak gündeme göre sevk ve idare ile görevli bir başkan, bir başkan vekili
ve üç kâtip üye açık oyla, ya da toplantıya katılan
genel kurul üyelerinin beşte birinin yazılı teklifi halinde, gizli oy açık tasnifle
seçilir.
Organ ve yönetim kurulu başkanlarının seçimleri
MADDE 49. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının organ seçimleri
ile yönetim kurulu başkanlarının seçimi tek dereceli olarak, yargı gözetiminde gizli
oyla ve açık tasnifle yapılır.
Seçim yapılacak genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce, genel
kurul üyelerini gösteren Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından hazırlanmış
genel kurul toplantısına katılacaklar listesi, toplantının gündemi, yeri, günü,
saati ile çoğunluk sağlanamadığı takdirde yapılacak ikinci toplantıya ilişkin hususları
belirleyen bir yazı ile birlikte üç nüsha olarak o yer ilçe seçim kurulu başkanlığına
verilir. Birden fazla ilçe seçim kurulu bulunan yerlerde görevli hâkim, Yüksek Seçim
Kurulunca belirlenir.
Hâkim, gerektiğinde ilgili kayıt ve belgeleri de getirtip inceleme
yapmak suretiyle varsa noksanlıkları tamamlattırdıktan sonra seçime katılacak genel
kurul üyelerini belirleyen listeyi ve diğer hususları onaylar, onaylanan liste ile
toplantıya ilişkin diğer hususlar seçim kurulu ile ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşunun merkezinde ve genel kurulun yapılacağı yerde asılmak suretiyle, ayrıca
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında yedi gün süre ile ilan edilir.
Yedi günlük ilan süresi içinde listeye yapılacak itirazlar hâkim tarafından
incelenir ve en geç iki gün içerisinde kesin olarak karara bağlanır.
Bu suretle kesinleşen listeler ile toplantıya ilişkin diğer hususlar
onaylanarak ilgili esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşuna gönderilir.
Hâkim, kamu görevlileri veya aday olmayan genel kurul üyeleri arasından
bir başkan ile iki üyeden oluşan bir seçim sandık kurulu atar. Aynı şekilde ayrıca
üç yedek üye de belirler. Seçim sandık kurulu başkanının yokluğunda kurula en yaşlı
üye başkanlık eder.
Seçim sandık kurulu, seçimlerin Kanunun öngördüğü esaslara göre yürütülmesi,
yönetimi ve oyların tasnifi ile görevli olup görevleri, bu işlemler bitinceye kadar
aralıksız olarak devam eder.
Bin kişiden fazla üyesi bulunan genel kurullarda her bin kişi için
bir oy sandığı bulunur ve her seçim sandığı için ayrı bir kurul oluşturulur. İkiyüze kadar olan üye fazlalığı sandık sayısında nazara
alınmaz. Sandıkların konacağı yerler hâkim tarafından belirlenir. Seçimlerde kullanılacak
araç ve gereçler, seçim kurulundan sağlanır.
Oy verme işlemi genel kurul görüşmelerinden sonra başlar ve saat 17:00'ye
kadar, gizli oy açık tasnif esaslarıyla devam eder. Seçim süresi sona erdiği halde
sandık başında oylarını vermek üzere bekleyen üyeler de oylarını kullanırlar. Listede
adı yazılı bulunmayan üye oy kullanamaz. Oylar oy verenin kimliğinin resmî bir kuruluşça
verilen belge ile kanıtlanmasından ve listedeki isminin karşısındaki yerin imzalanmasından
sonra kullanılır. Oylar, asıl ve yedek üyeler belirtilerek her türlü şekilde düzenlenen
oy pusulalarının, üzerinde ilçe seçim kurulu mührü bulunan ve oy verme sırasında
sandık kurulu başkanı tarafından verilecek zarflara konulmak suretiyle kullanılır.
Bunların dışındaki zarflara konulan oylar geçersiz sayılır. Adaylar asıl ve yedek
üye olarak liste halinde seçime girerlerse, tasnif sonunda en fazla oy alan listedeki
asıl adaylar asıl, yedek adaylar da yedek olarak seçimi kazanmış olurlar. Liste
içindeki oylara göre üyeler sıralanır.
Genel kurullarda oy verme işlemi alt yapı müsait olduğu takdirde elektronik
ortamda gerçekleştirilebilir.
Seçim süresinin sonunda seçim sonuçları tutanakla tespit edilip sandık
kurulu başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Birden fazla sandık bulunması halinde
tutanaklar ile elektronik ortamda kullanılan oylar hâkim tarafından birleştirilir.
Tutanakların birer örneği seçim yerinde asılmak ve ilgili meslek kuruluşunun Bakanlık
e-esnaf ve sanatkâr sayfasında yayınlanmak suretiyle geçici seçim sonuçları ilan
edilir. Kullanılan oylar ve diğer belgeler tutanağın bir örneği ile birlikte üç
ay süreyle saklanmak üzere ilçe seçim kurulu başkanlığına verilir. Seçimin devamı
sırasında yapılan işlemler ile tutanakların düzenlenmesinden itibaren iki gün içinde
seçim sonuçlarına yapılacak itirazlar hâkim tarafından aynı gün incelenir ve kesin
olarak karara bağlanır. İtiraz süresinin geçmesi ve
itirazların karara bağlanmasından hemen sonra hâkim, yukarıdaki hükümlere göre kesin
sonuçları ilan eder. Seçim sonuçları üst kuruluşlara ve Bakanlığa bildirilir.
Hâkim, herhangi bir sebeple seçimi durdurduğu veyahut seçim sonuçlarını
etkileyecek ölçüde bir usulsüzlük veya kanuna aykırı uygulama nedeniyle seçimlerin
iptaline karar verdiği takdirde, ilgililer bu karara, tebliğ tarihinden itibaren
üç iş günü içinde il seçim kuruluna itiraz edebilirler. İl seçim kurulu en geç iki
iş günü içinde itirazı inceler ve kesin olarak karara bağlar. İptal kararının kesinleşmesi
üzerine hâkim, bir aydan az ve iki aydan fazla bir süre içinde olmamak üzere seçimin
yenileneceği pazar gününü tespit ederek ilgililere ve Bakanlığa bildirir. Belirlenen
günde yalnız seçim yapılır ve seçim işlemleri bu madde ile Kanunun öngördüğü diğer
hükümlere uygun olarak yürütülür.
Seçimlerin tamamının iptali halinde seçimler yenileninceye kadar geçen
sürede yönetim kurulu görevini yapmak üzere odalara birlik, birlik ve federasyonlara
Konfederasyon, Konfederasyona ise Bakanlık tarafından, genel kurul üyeleri arasından
üç kişilik bir kurul atanır.
İlçe seçim kurulu başkanı hâkime ve seçim sandık kurulu başkanı ile
üyelerine, 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunda
belirtilen esaslara göre tavan gösterge üzerinden ücret ödenir. Bu ve diğer seçim
giderleri genel kurulu yapan esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşu tarafından karşılanır.
Seçimler sırasında sandık kurulu başkan ve üyelerine karşı işlenen
suçlar, kamu görevlilerine karşı işlenmiş gibi cezalandırılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının seçim tarihleri, Bakanlar
Kurulu tarafından bir yılı geçmemek üzere ertelenebilir.
Seçilme şartları
MADDE 50. — Genel kurul üyelerinin esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarına
genel başkan, başkan ve yönetim, denetim, disiplin kurullarına üye olarak seçilebilmeleri
için gerekli şartlar şunlardır:
a) Denetim kurulu üyeliği için en az lise,
bu şartı taşıyan üye bulunmadığı takdirde sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul
mezunu olmak; Konfederasyon denetim kurulu üyeliğine dışarıdan seçilecekler için
dört yıllık yüksek okul mezunu ve denetim formasyonunu haiz olmak; disiplin kurulu
üyeliği için en az lise mezunu olmak; yönetim kurulu üyeliği için ise en az ilkokul
mezunu olmak.
b) Konfederasyon denetim kuruluna dışarıdan
seçilecekler ve yeni kurulan odalar hariç, en az iki yıldır odaya kayıtlı olmak
ve halen çalışıyor bulunmak.
c) (Değişik 23/01/2008 - 5728/573
md.)
Türk Ceza Kanununun 53
üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı
beş yıl veya daha fazla süreyle ya da devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal
düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık,
dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat
karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini
aklama, kaçakçılık, vergi kaçakçılığı veya haksız mal edinme suçlarından hapis cezasına
mahkum olmamak
Seçilme şartlarından bir veya birkaçını taşımadığı sonradan anlaşılanlar
ile bu şartlardan en az birini görev süreleri içinde kaybedenlerin üyelikleri kendiliğinden
sona erer. Bu durumda üyeliğin düşmesi ve en fazla oy alan yedek üyeden başlamak
üzere yeni üyenin üyeliğe davetine ilişkin karar ve işlemler yönetim kurulunca yerine
getirilir.
Organlarda görev alma yasağı
MADDE 51. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında denetim ve disiplin
kurulu üyeliği bulunanların, aynı kuruluşun yönetim kurulunda görev almaları yasak
olduğu gibi, bu kişilerin eşleri, üstsoy, altsoy ve ikinci derecedeki kan hısımlarının
da aynı dönemde, bu kuruluşun yönetim, denetim ve disiplin kurullarında görev almaları
yasaktır.
Farklı mesleklerde faaliyet göstermelerinden dolayı birden fazla odaya
kaydı olan esnaf ve sanatkârlar ancak bir odanın yönetim veya denetim kurulunda
görev alabilirler. Bu kişiler, odalarda birden fazla yetkili organ üyeliği görevi
alamazlar.
Ayrıca, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarından herhangi birisinde
yönetim, denetim veya disiplin kurulu üyeliği bulunanlar, diğer esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarının yönetim, denetim veya disiplin kurullarının en fazla ikisinde
daha üye olarak yer alabilirler. Bu kişiler uhdelerinde üç görevden ziyade üyelik
bulunduramazlar. Aynı kişi birlik ve federasyon başkanı olamaz.
Amaç dışı faaliyet yasağı
MADDE 52. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, kuruluş amaçları dışında
herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Kuruluş amaçları dışında faaliyet gösteren
veya bu Kanunda belirtilen asli görevlerini Bakanlığın uyarısına rağmen yerine getirmeyen
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının sorumlu organlarının görevlerine son
verilmesine ve yerlerine yenilerinin seçilmesine Bakanlığın veya bu kuruluşların
bulundukları yer Cumhuriyet Başsavcılığının istemi üzerine, o yerdeki asliye hukuk
mahkemesince karar verilir. Yargılama, basit yargılama usulüne göre yapılır ve en
geç iki ay içinde sonuçlandırılır.
Görevlerine son verilen organların yerine, bu Kanundaki usul ve esaslara
göre, en geç bir ay içinde yapılacak genel kurul ile yenileri seçilir. Yeni seçilenler
eskilerin süresini tamamlar. Görevlerine son verilen organ üyelerinin cezai sorumlulukları
saklıdır. Bu organların yukarıdaki hükümler gereğince görevlerine son verilmesine
neden olan ve mahkeme kararında belirtilen tasarrufları hükümsüzdür.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, millî güvenliğin, kamu düzeninin,
suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde
gecikmede sakınca varsa, valilik tarafından faaliyetten men edilebilir. Faaliyetten
men kararı, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına
sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar.
Aksi halde bu idari karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
İKİNCİ BÖLÜM
Toplantılar, Temsil ve İlzam,
Huzur Hakkı ve Aylık Ücretler,
Genel Sekreterler
Yönetim kurulu toplantıları ve kararları
MADDE 53. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim kurulları
en az ayda bir toplanır. Yönetim kurulu, gerek görülmesi halinde başkanın veya üyelerinin
çoğunluğunun ya da denetim kurulu çoğunluğunun çağrısıyla
her zaman toplanabilir. Yönetim kurulu toplantılarının çağrısı üyelere yazılı olarak
yapılır.
Yönetim kurulu, üye tam sayısının çoğunluğu ile toplanır ve hazır bulunanların
çoğunluğu ile karar verir.
Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya iştirak etmeyen üyeler yönetim
kurulu üyeliğinden çekilmiş sayılır. Yönetim kurulu üyeleri arasında eksilme olduğu
takdirde, yedek üyelerden genel kuruldaki seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği
halinde ise listeye göre sırayla yönetim kuruluna getirilir ve yeni üye ilk toplantıya
yazılı olarak çağrılır. Yeni üyenin iştiraki sağlanmadan yönetim kurulu toplantısı
yapılamaz. Bu üyenin toplantıya icabet etmemesi halinde sonraki üye çağrılarak yönetim
kurulu üye sayısı tamamlandıktan sonra toplantı yapılır.
Yönetim kurulu üyelerinin toplu olarak görevden ayrılması veya asıl
üye sayısının yarıdan aşağıya düşmesi ve yedeklerinin de kalmaması halinde; üç ay
içinde yapılacak seçimlere kadar, odalar birlik tarafından, birlikler ve federasyonlar
Konfederasyon tarafından, Konfederasyon ise Bakanlık tarafından görevlendirilecek
üç kişilik bir kurul tarafından yönetilir.
Başkan, temsil ve ilzam
MADDE 54. — Oda, birlik, federasyon başkanı ve Konfederasyon genel başkanı,
genel kurul tarafından tek dereceli olarak seçilir; bunlar aynı zamanda ilgili esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşunun yönetim kurulu üyesi ve başkanıdır. Başkanlık
ve genel başkanlık görevini üst üste iki dönem yapanlar bir seçim dönemi
geçmedikçe tekrar başkan seçilemezler.
Genel başkan veya başkanın herhangi bir sebeple görevinden ayrılması
durumunda, yönetim kurulu kalan süreyi tamamlamak üzere kendi aralarından birisini
başkan olarak seçer.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri kendi
aralarından, odalarda bir başkan vekili; oda sayısı 50 ve daha az olan birliklerde
bir başkan vekili, 51-100 olan birliklerde iki başkan vekili, 101 ve daha fazla
olan birliklerde üç başkan vekili; federasyonlarda iki başkan vekili; Konfederasyonda
ise dört genel başkan vekili seçer.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını temsil ve ilzama başkan yetkilidir.
Başkanın bulunmadığı zamanlarda, yönetim kurulunca yetkilendirilmiş olan başkan
vekili temsil ve ilzam görevini ifa eder. Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarını,
başkan veya başkan vekili ile genel sekreterin müşterek imzaları bağlar.
Denetim kurulu toplantıları
MADDE 55. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının denetim kurulları
kendi üyeleri arasından bir başkan seçer. Denetim kurulları ayda bir toplantı yaparlar.
Denetim kurulları yaptıkları denetimlerin sonucunu üç ayda bir yönetim kurullarına,
dönem sonunda da genel kurula rapor halinde sunarlar.
Mazeretsiz olarak üst üste üç toplantıya iştirak etmeyen üyeler denetim
kurulu üyeliğinden çekilmiş sayılır. Denetim kurulu üyeleri arasında eksilme olduğu
takdirde, yedek üyelerden genel kuruldaki seçimde en fazla oy alanlar, oyların eşitliği
halinde ise listeye göre sırayla denetim kurulunca yazılı olarak denetim kuruluna
çağrılır.
Denetim kurullarının asıl ve yedek üyelerinin tamamının görevden ayrılmaları
ve yedeklerinin de kalmaması halinde ilk seçime kadar odalarda birlik, birlik ve
federasyonlarda Konfederasyon, Konfederasyonda ise Bakanlık tarafından bir denetçi
atanır.
Aylık ücretler ve huzur hakları
MADDE 56. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yönetim kurulu üyelerinin
huzur hakları, yönetim kurulu başkanı ve başkan vekilleri ile denetim kurulu ve
disiplin kurulu üyelerine verilecek aylık ücretler ile merkez dışından genel kurul,
başkanlar kurulu, yönetim kurulu, denetim kurulu ve disiplin kurulu toplantılarına
katılacak üyelere ve bunların görevlendirilmelerinde ödenecek yolluk ve konaklama
ücretleri, aşağıda belirtilen hadleri aşmamak kaydıyla ilgili esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşlarının genel kurullarınca belirlenir.
a) Yönetim kurulu başkanlarına;
Odalarda üye sayısı 100-500 olan odalarda asgari ücret, 501-1500 olan
odalarda asgari ücretin iki katı, 1501-3000 olan odalarda asgari ücretin üç katı,
3001-10000 olan odalarda asgari ücretin dört katı, 10001 ve daha fazla üyesi olan
odalarda asgari ücretin beş katı,
Birliklerde üye oda sayısı 25'e kadar olanlarda asgari ücretin üç katı,
26-50 olanlarda asgari ücretin dört katı, 51-100 olanlarda asgari ücretin beş katı,
101-150 olanlarda asgari ücretin altı katı, 151 ve daha fazla olanlarda asgari ücretin
yedi katı,
Federasyonlarda üye oda sayısı 50'ye kadar olanlarda asgari ücretin
beş katı, 51-100 olanlarda asgari ücretin altı katı, 101 ve daha fazla olanlarda
asgari ücretin yedi katı,
Konfederasyonda Genel başkana asgari ücretin on katı,
b) Yönetim kurulu başkan vekillerine; (a) bendinde belirtilen miktarların 2/4'ü,
c) Denetim kurulu üyelerine; (a)
bendinde belirtilen ücretlerin 1/4'ü,
d) Disiplin kurulu üyelerine; (a)
bendinde belirtilen ücretlerin 1/4'ü,
Aylık ücret,
e) Aylık ücret almayan yönetim kurulu üyelerine
katıldıkları toplantı başına (a) bendinde belirtilen
ücretlerin 1/5'i huzur hakkı,
Alırlar. Bu ücretler brüt asgari ücret üzerinden net olarak ödenir.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili organ üyelerinin
yurt içi harcırahları, asgari ücretin 1/5'inden, yurt dışı harcırahları ise en yüksek
Devlet memuruna ödenen günlük harcırahtan fazla olamaz.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında birden fazla organda görevli
olanlar, bu görevlerine ait ücretlerden yüksek olanı alırlar. Organ üyeleri, meslek
kuruluşları iştiraklerinden en fazla birinden ücret alabilirler.
Aylık ücret alanlara huzur hakkı ödenmez.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları personelinin işe alınmalarına
ve ücretlerinin belirlenmesine yönetim kurulu karar verir.
Genel sekreterler
MADDE 57. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının işlemlerini, mevzuat,
ana sözleşmeleri ve yönetim kurulu kararları doğrultusunda yürütmekle görevli bir
genel sekreter bulunur. Genel sekreterler birden fazla esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşunda görev yapamazlar. Genel sekreter yönetim kurulu toplantılarına katılır,
ancak oy kullanamaz. İhtiyaç duyulması halinde onbinden
fazla üyesi olan odalar ile birlik ve federasyonlarda bir, Konfederasyonda üç genel
sekreter yardımcısı çalıştırılabilir.
Giderler, başkan veya vekili ile genel sekreterin ortak imzasıyla yapılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları adına yazılacak yazılar da aynı şekilde
imzalanır. Ancak, yönetim kurulu kuruluş içi konularda genel sekretere tek başına
imza yetkisi verebilir. Konfederasyon genel sekreteri, yönetim kurulunun izni ile
harcama yetkisi dahil, görev ve yetkilerinden bir bölümünü her yıl başında yeniden
tespit edilmek kaydıyla yardımcılarına devredebilir.
Genel sekreterin atanması, terfi, cezalandırılması ve görevine son
verilmesi yönetim kurulu kararı ile yapılır. Yönetim ve denetim kurulu üyeleri ve
bunların eşleri, çocukları ve çocuklarının eşleri genel sekreter olarak atanamaz.
Genel sekreterin tezkiye amiri ise ilgili meslek kuruluşunun başkanıdır.
Genel sekreter, personelin birinci tezkiye amiri olup personelin atanma,
terfi, cezalandırma ve işten uzaklaştırma işlemleri teklifi üzerine yönetim kurulunca
yapılır.
Birlik genel sekreterleri birliğe üye odaların genel sekreterleri ile
temmuz ve aralık aylarında, birlik başkanının gözetiminde yılda en az iki defa eğitim
ve değerlendirme toplantısı yaparlar.
Genel sekreter ve genel sekreter yardımcısı olarak atanacakların 657
sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel şartları taşımaları
gerekli olup; bu şartları taşımayanlar, genel sekreter ve genel sekreter yardımcısı
olarak atanamaz. Bu şartları taşımadıkları sonradan anlaşılanların ise görevlerine
son verilir.
Birlik ve federasyon genel sekreter ve yardımcılarının en az iki yıllık
yüksek okul mezunu olmaları, oda genel sekreter ve yardımcılarının en az lise ve
dengi okul mezunu olması, Konfederasyon genel sekreteri ve yardımcılarının ise,
üniversitelerin işletme, iktisat, hukuk, siyasal bilgiler, iktisadi ve idari bilimler
fakülteleri mezunu veya muadili bir alanda yüksek tahsil yapmış olması şarttır.
Genel sekreterlerin iktisadi ve idari sahada tatbiki bilgi ve tecrübe sahibi olmaları
ile yabancı dil bilmeleri tercih sebebidir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Denetim, Kullanılacak
Defterler,
Aidatlar ve Belge Ücretleri,
Ücret Tarifeleri
Denetim
MADDE 58. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ile sicil işlemleri
Bakanlık gözetim ve denetimine tabidir.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının ilgili personeli ile organlarında
görevli üyeleri, Bakanlık denetim elemanlarının talebi üzerine kuruluşa ait her
türlü evrak, defter ve kayıtları göstermeye veya vermeye, para ve diğer varlıkların
sayılmasına müsaade etmeye, denetim ve incelemeleri için yardımda bulunmaya ve çalışmalarını
yapabilecekleri uygun bir yer tahsis etmeye mecburdurlar.
Bu yükümlülükleri yerine getirmeyen veya 59 uncu maddede belirtilen
suçlardan dolayı haklarında kovuşturmaya başlanan ve görevi başında kalması denetim
ve soruşturmanın yapılması bakımından sakıncalı görülen esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının personeli Bakanlık denetim elemanlarınca doğrudan görevden uzaklaştırılabilir.
Organ üyelerinin görevden uzaklaştırılmaları ise denetim elemanlarının teklifi sonucu
Bakanlık veya Cumhuriyet Savcılığı tarafından yetkili asliye hukuk mahkemesinde
açılan dava üzerine mahkemece bir ay içinde basit usulde yargılama yapılarak karara
bağlanır. Mahkeme dava sonucunu Bakanlık, ilgili oda ve üst kuruluşa bildirir.
(Değişik 23/01/2008 - 5728/574 md.)
Görevden uzaklaştırılanlar
hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği ya da mahkumiyet kararı verilmediği
takdirde, bu kimseler tekrar görevlerine dönerler ve bunların görevden uzak kaldıkları
devreye ait ücretleri yasal faizleriyle birlikte, mensup oldukları kuruluşlarca
tam olarak ödenir. Denetim sonucunda düzenlenen evrakın denetim elemanı tarafından
o yerin Cumhuriyet Başsavcılığına gönderilmesine üzerine Bakanlık davada müdahil
sıfatını kazanır
Odaların sadece üye kayıtları ve belgeleri, sigortalılık yönünden gerektiğinde Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar
Sosyal Sigortalar Kurumu denetim elemanları tarafından denetlenebilir.
Cezai takibat
MADDE 59. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının yetkili organlarının
üyeleri ve genel sekreterleri ile personeli, görevlerini yerine getirirken görevleriyle
ilgili suç teşkil eden fiil ve hareketlerinden ve özellikle bu kuruluşların paraları
ile para hükmündeki evrak, senet ve diğer malları aleyhine, bilanço, kesin hesap,
rapor, diğer her çeşit evrak ve defterleri üzerinde suç işledikleri takdirde, bu
suçlardan dolayı, adli olarak kamu görevlileri gibi ceza görürler.
Kullanılacak beyanname, defter ve makbuzlar
MADDE 60. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarında kullanılacak defter,
belge, beyanname, makbuz ve fişler şunlardır:
a) Üye kayıt defteri.
b) Üye kayıt beyannamesi.
c) Genel kurul karar defteri.
d) Başkanlar kurulu karar defteri.
e) Yönetim kurulu karar defteri.
f) Denetim kurulu karar defteri.
g) Disiplin kurulu karar defteri.
h) Gelenek ve teamül defteri.
ı) Demirbaş defteri.
j) Gelen ve giden evrak kayıt defteri.
k) Mevzuata uygun muhasebe defterleri.
l) Kasa defteri.
m) Gelir ve gider defteri.
n) Kıymetli evrak defteri.
o) Gelir ve gider makbuzu.
p) Tahsil ve tediye fişi.
r) Hizmetin gerektirdiği diğer defter ve
belgeler.
Bu Kanuna tabi meslek kuruluşlarında kullanılacak defter, beyanname,
makbuz, fiş ve belgeler ile oda üyelerinin mesleklerinin icrası nedeniyle resmî
kurum ve kuruluşlara verecekleri belgelerin basım ve dağıtımında Konfederasyon yetkilidir.
Bu belgelerden Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından elektronik ortamda düzenlenenlerinin
bedeli, bunu düzenleyen esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunca Konfederasyona ödenir.
Defter, beyanname, makbuz, fiş ve diğer belgeleri yetkisiz olarak basan,
bastıran, dağıtan, değişik yollardan çoğaltan ve kullananlar bu fiillerinden dolayı
Konfederasyonun ilgili Cumhuriyet savcılıklarına başvurusu üzerine, genel hükümler
çerçevesinde sorumlu olurlar.
Kayıt ücreti, aidat, katılma payı, düzenlenecek belge
ve hizmet ücretleri
MADDE 61. — Üyelerin odalara, odaların birlik ve federasyonlara, birlik
ve federasyonların Konfederasyona ödeyeceği kayıt ücreti, yıllık aidat ve katılma
payları ile esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının düzenledikleri belge ve yaptıkları
hizmet karşılığı ücretler şunlardır:
a) Üyenin sicile ilk kayıt yapılması sırasında
ödeyeceği kayıt ücreti, asgari ücretin onda birinden az, yarısından fazla olamaz.
Kayıt ücreti, esnaf ve sanatkârların sicil kaydı esnasında sicil müdürlüğü tarafından
tahsil edilir; kayıt ücretinin yarısı sicil ihtiyacında kullanılmak üzere birlik
adına açılacak banka hesabına, diğer yarısı ise ilgili odanın banka hesabına aktarılır.
b) Üyenin odaya ödeyeceği yıllık aidat,
asgari ücretin onda birinden az, yarısından fazla olamaz. Kayıt ücretinin alındığı
yıl için ayrıca yıllık aidat alınmaz.
c) Odaların birlik ve üyesi oldukları federasyonlara,
birlik ve federasyonların Konfederasyona ödeyecekleri kayıt ücreti, asgari ücretin
yarısından az, tamamından fazla olamaz.
d) Odaların birlik ve üyesi oldukları federasyonlara,
birlik ve federasyonların Konfederasyona, her yıl ödeyecekleri katılma payı, ödemeyi
yapacak esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşunun bir önceki yıl gayri safi gelirlerinin
% 3'üdür. Katılma payı hesaplamasında; bu Kanuna göre üst kuruluşlardan satın alınan
evrakın maliyet bedeli ile bu Kanun dışındaki diğer kanuni düzenlemeler nedeniyle
elde edilen gelirlerin maliyet bedelleri ve bunlar için yapılan giderler gayri safi
gelirden mahsup edilir.
e) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
düzenledikleri ve onayladıkları belgeler ile yaptıkları hizmet karşılığında alacakları
ücretlerin miktar ve oranı; maktu olanlarda bu fıkranın (a)
ve (b) bentleri uyarınca belirlenecek miktarın onda
birinden, nispi olanlarda ise belgede geçen değerin binde onundan fazla olamaz.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları tarafından tahsil edilen her
türlü gelir, tahsilatı yapan ilgili meslek kuruluşunun banka hesabına yatırılır.
Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları ve sicil müdürlüğü hesabına
intikal eden paraların meslek kuruluşlarına aktarılacak miktarları, elektronik ortamda
tahsil edildikleri anda ilgili meslek kuruluşunun banka hesabına intikal ettirilir.
Kayıt ücreti kayıt esnasında, yıllık aidat nisan ve ekim aylarında
iki eşit taksitte ödenir. Oda kaydını sildiren üyelerin aidatı üye kaydının silindiği
ay itibarıyla alınır. Süresi içinde ödenmeyen yıllık aidat ve katılma payları için
esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları yönetim kurullarınca verilen kararlar ilam
hükmünde olup icra dairelerince yerine getirilir. Gecikme zammı, yıllık aidatın
ve katılma payının bir mislini geçemez.
Yıllık aidatlarını ödemeyen üyelere, ödeme yapılıncaya kadar odaca
yapılacak hizmetler ile düzenlenecek ve onanacak belgeler verilmez.
Fiyat tarifelerinin tespit şekli
MADDE 62. — Bu Kanuna tabi esnaf ve sanatkârlarca üretilen mal ve hizmetlerin
fiyat tarifeleri, bağlı bulundukları odalarca hazırlanır ve odanın mensubu olduğu
birlik yönetim kurulu tarafından fiyat tarifesinin sunulmasından sonra otuz gün
içinde onaylanır veya reddedilir. Onaylanan fiyat tarifesi belediye, mülki amirlik
ve ilgili odaya yedi gün içerisinde bildirilir ve bu andan itibaren yürürlüğe girer.
Fiyat tarifeleri, uygulanacak azami hadleri gösterir.
Belediyeler veya o yerin en büyük mülki amiri tespit edilen bu tarifeleri
uygun bulmadıkları takdirde esnaf teşekkülü ile anlaşmaya varamazlarsa
onbeş gün içinde o yerin mülki amirinin ya
da görevlendireceği yardımcısının başkanlığında, ticaret ve sanayi veya ticaret
odasından bir temsilci ile esnaf ve sanatkârlar odaları birliği temsilcisinden teşekkül
edecek bir komisyonda görüşülüp karar verilmesini isteyebilirler.
Komisyon kararları salt çoğunlukla alınır. Komisyon, tarifeleri uygun
bulmadığı takdirde tarife yürürlükten kalkar.
Komisyon kararına karşı, ilgililer yazılı bildirim tarihinden itibaren
on gün içinde ticari davaları görmeye yetkili mahkeme nezdinde
itirazda bulunabilirler. Bu mahkemenin kararı kesindir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Esnaf ve Sanatkâr ile
Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu,
Mutabakat Komiteleri
Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulu
MADDE 63. — Esnaf ve sanatkâr meslek kollarını belirlemek ve yıllık gayri
safi gelirleri ve bölgelerin özelliklerine göre esnaf ve sanatkârlar ile tacir ve
sanayicinin ayrımını yapmak, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1463 üncü maddesinde
Bakanlar Kurulunca çıkarılması öngörülen karar taslağını hazırlayarak Bakanlığa
sunmak üzere; Bakanlık Müsteşarı veya ilgili müsteşar yardımcısının başkanlığında,
Bakanlık, Maliye, Millî Eğitim, Çalışma ve Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ilgili
genel müdürleri ile Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığının bir temsilcisi ile
Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğini temsilen katılan
bir temsilci ve Konfederasyonu temsilen katılan bir
temsilciden oluşan Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon
Kurulu kurulmuştur. Kurulun sekretarya hizmetleri Genel
Müdürlük tarafından yürütülür.
Mutabakat komiteleri
MADDE 64. — Bu Kanuna tabi odalar arasında veya bu odalar ile Türkiye Odalar
ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalar arasında üye kayıt zorunluluğu bakımından
çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere il ve ilçelerde mutabakat komiteleri kurulur.
Bu komiteler anlaşmazlıkları, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme
Koordinasyon Kurulunun belirleyeceği esaslar dahilinde çözüme kavuştururlar.
Mutabakat komiteleri;
a) Bu Kanuna tabi odalar arasında üye kayıt
zorunluluğu bakımından çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere, İl ve ilçelerde
mülkî amirin başkanlığında ilgili odaların ve birliğin birer temsilcisinden oluşur,
oyların eşitliği halinde başkanın oyu iki sayılır.
b) Bu Kanuna tabi odalar ile Türkiye Odalar
ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalar arasında üye kayıt zorunluluğu bakımından
çıkacak anlaşmazlıkları çözümlemek üzere, il ve ilçelerde mülki amirin başkanlığında
illerde birlik, ilçelerde ilgili oda ile ticaret veya ticaret ve sanayi odalarının
birer temsilcisinden oluşur.
Komite kararlarına karşı ilgililer tarafından on gün içinde yetkili
Asliye Hukuk Mahkemesine itiraz edilebilir. Mahkemenin kararı kesindir. Kesinleşen
mahkeme kararı üzerine ilgili sicil müdürlükleri kayıtlarında gerekli işlemi yapmak
zorundadırlar.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Muafiyetler ve Listeler
Muafiyetler
MADDE 65. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının, kuruluş amaçlarını
gerçekleştirmek ve bu amaçlarına uygun olarak kullanılmak üzere iktisap ettikleri
ve edecekleri gayrimenkuller ile bu kuruluşların görevleri
dolayısıyla elde ettikleri gelirler, katma değer vergisi ve emlak vergisi hariç
her türlü vergi, resim ve harçtan müstesnadır.
Listeler
MADDE 66. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının olağan ve olağanüstü
genel kurul toplantılarına katılacak üyeleri belirleyen ve seçim kuruluna verilecek
olan genel kurul toplantısına katılacaklar listesi, Maliye Bakanlığı ile Konfederasyonun
görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenen ücret karşılığında ilgili esnaf ve sanatkâr
meslek kuruluşu tarafından Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanından temin edilir.
Tahsil edilen ücret tutarları bütçeye gelir kaydedilir.
DÖRDÜNCÜ
KISIM
Esnaf ve Sanatkârlar
Sicili
Sicil teşkilatı ve personeli
MADDE 67. — Esnaf ve sanatkârların sicillerinin, sağlıklı ve güvenli bir
şekilde Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında tutulması ve yayınlanmasını
teminen ticaret davalarına bakan asliye hukuk mahkemeleri
gözetiminde ve kurulu bulunduğu il idari sınırları içerisinde çalışmak üzere birlik
bünyesinde ayrı bir birim olarak Esnaf ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğü kurulur. Sicilin
personel ücretleri ve diğer giderleri birlik tarafından karşılanır.
Sicil işlemleri birlik yönetim kurulunun teklif edeceği aday veya adaylar
arasından Bakanlık tarafından onaylanacak sicil müdürleri tarafından yürütülür.
Sicil müdürlerinin en az ön lisans diplomasına sahip olmaları ve 657 sayılı Devlet
Memurları Kanununun 48 inci maddesindeki genel şartları haiz bulunmaları gereklidir.
Gerek görülmesi halinde en az lise mezunu olmak kaydı ile sicil müdürüne yardımcı
olacak personelin ataması birlik yönetim kurulunca yapılır ve Bakanlığa bilgi verilir.
Sicil müdürlerinin ve personelinin görevden alınmaları atanmalarındaki usule tabidir.
Bakanlık, sicil müdürlerinin ve diğer sicil personelinin işlemlerini
her zaman denetlemeye ve görevden alınmasını ilgili birlik yönetim kurulundan istemek
de dahil olmak üzere gerekli tedbirleri almaya yetkilidir.
Sicil müdürleri, sicil kayıtlarını mevzuata ve gerçeklere uygun olarak
tutmak ve izlemekle görevli ve sorumludur. Sicil kayıtları üzerinde suç işledikleri
belirlenen sicil teşkilatı personeli hakkında bu suçlarından ve diğer mevzuata aykırı
işlemlerinden dolayı kamu görevlileri hakkındaki cezalar uygulanır.
Türk Ticaret Kanununun, ticaret siciline ilişkin 26 ila 40
ıncı maddelerinin bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri Esnaf ve Sanatkâr
Sicil Müdürlüğü hakkında da uygulanır.
Sicile kayıt mecburiyeti ve sicil işlemleri
MADDE 68. — Bu Kanun kapsamındaki esnaf ve sanatkârlar, yanlarında çalışanlar
hariç, çalışmaya başladıkları tarihten itibaren durumlarını otuz gün içinde bağlı
bulundukları sicile tescil ve Sicil Gazetesinde ilan ettirmekle yükümlüdürler. Bu
yükümlülüğü yerine getirmediği tespit edilenler birlik tarafından ruhsat vermekle
yetkili ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilir. İlgili kurum ve kuruluşlar, sicil
kaydı yapılana kadar bunların faaliyetlerini durdurur. 3308 sayılı Meslekî Eğitim
Kanunu kapsamına alınan il ve mesleklerde faaliyette bulunacak esnaf ve sanatkârlardan
sicile kayıt sırasında meslek dalı ile ilgili ustalık belgesi istenir.
Esnaf ve sanatkârların sicile kayıtlarında, kendilerinin vergi mükellefi
ya da vergiden muaf olduklarının belgelenmesi istenir.
Esnaf ve sanatkârların meslekî faaliyette bulunabilmeleri ve ilgili
odaya kaydedilmeleri için sicile kayıtları şarttır ve sicile her bir meslek için
ayrı kayıt yapılması gereklidir. Sicile kaydı yapılan esnaf ve sanatkârların ilgili
odaya kayıt için bilgilerinin gönderilmesi, sicil tarafından elektronik ortamda
Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında gerçekleştirilir. Esnaf ve sanatkârlar
kayıt beyannamelerindeki hususlarda meydana gelen değişiklikleri en geç otuz gün
içinde sicile bildirmek zorundadırlar.
Esnaf ve sanatkâr siciline kayıtlı iken, daha sonraki yıllarda yıllık
alış veya satış tutarları ya da gayri safi iş hasılatı,
esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerini aşanlar kendileri istemedikçe ticaret siciline
ve dolayısıyla Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği bünyesindeki odalara kayda zorlanamazlar.
Ancak, yıllık alış veya satış tutarları ya da gayri
safi iş hasılatı, esnaf ve sanatkâr sayılma hadlerinin altı katını aşanların kayıtları,
sicil marifetiyle ticaret siciline aktarılır.
Tescili gerektiren olay veya işlemlerin tamamen veya kısmen sona ermesi
veya ortadan kalkması halinde sicildeki kayıt ilgilinin talebi üzerine kısmen veya
tamamen silinir.
Sicil müdürü tarafından öldüğü belirlenen ve varisleri tespit edilemeyen
esnaf ve sanatkârların sicil kayıtlarının silinmesi ve bu hususun Sicil Gazetesinde
ilanı doğrudan ve ücretsiz olarak yapılır. Bu durumdaki işlemlerden 492 sayılı Harçlar
Kanununda belirtilen harçlar tahsil edilmez.
Sicil işlemleri, sicil müdürleri ve personeli tarafından elektronik
ortamda Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında gerçekleştirilir.
Kayıt ve tescil harcı
MADDE 69. — ( Değişik
28/3/2007-5615/29 md.)
Esnaf ve sanatkârların sicile kayıt ve tescil harçlarının tutarı 492 sayılı Harçlar
Kanununun Ticaret Sicili Harçları hükümlerine göre hesap edilecek harcın yarısıdır.
Alınan bu harcın red ve iadeler
düşüldükten sonra kalan tutarının yüzde 25'i ilgili birliğe gelir kaydedilmek üzere
aktarılır .
Sicil Gazetesi
MADDE 70. — Sicile kayıt edilen ve ilanı gereken hususlar, Bakanlığın gözetim
ve denetimi altında Konfederasyon tarafından Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanı
kullanılarak elektronik ortamda Türkiye Esnaf ve Sanatkârlar Sicil Gazetesinde yayınlanır.
Sicil Gazetesinin çıkarılmasına ilişkin esasları tespit, yayım işlerini
sevk ve idare etmek ve Bakanlık ile Konfederasyon arasındaki çalışmaları koordine
etmek üzere; Bakanlık Müsteşarının başkanlığında, ilgili müsteşar yardımcısı, Esnaf
ve Sanatkârlar Genel Müdürü ve genel müdür yardımcıları ile Konfederasyon genel
sekreteri, genel sekreter yardımcısı ve Sicil Gazetesi müdüründen oluşan Sicil Gazetesi
komitesi kurulur.
Sicil Gazetesinde yayınlanacak ilan ücretleri Sicil Gazetesi komitesinin
teklifi ve Bakanlığın onayı ile yürürlüğe girecek bir tarife ile belirlenir. Sicil
Gazetesi ilan ücretleri sicil tarafından elektronik ortamda tahsil edilir ve Sicil
Gazetesi hesabına elektronik ortamda aktarılır.
BEŞİNCİ KISIM
Eğitim
Eğitimin kapsamı, pratik meslek eğitimi ve denetimi
MADDE 71. — Bu Kanunun meslekî eğitime ilişkin hükümleri ile 3308 sayılı
Meslekî Eğitim Kanununun esnaf ve sanatkâr kesimindeki pratik meslek eğitimini düzenleyen
hükümleri Bakanlık, Millî Eğitim Bakanlığı ve Konfederasyonun işbirliği ile bütünlük
içinde yürütülür. Esnaf ve sanatkârların meslekî eğitimleri, esnaf ve sanatkârlar
meslek kuruluşları ile Millî Eğitim Bakanlığı Çıraklık ve Yaygın Eğitim Genel Müdürlüğü
tarafından ortaklaşa planlanır, yürütülür, değerlendirilir ve denetlenir.
Eğitimin organizasyonu
MADDE 72. — Bu Kanunda ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununda belirlenen
amaçlar doğrultusunda esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında çalışan çırak ve kalfaların,
pratik meslek eğitimini gerçekleştirmek, her kademedeki esnaf ve sanatkârlar meslek
kuruluşlarının asli görevidir.
Esnaf ve sanatkârlar ile yanlarında çalışan çırak ve kalfaların, meslekî
eğitimlerini organize etmek için esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının bünyesinde
birer meslekî eğitim danışmanlığı birimi kurulur.
Meslek Eğitimi Fonu
MADDE 73. — Esnaf ve sanatkârların her türlü meslek eğitimi faaliyetini
gerçekleştirmek ve desteklemek amacıyla Konfederasyon bünyesinde Meslek Eğitimi
Fonu kurulur.
Fonun kaynakları;
a) Konfederasyon bütçesine her yıl bu amaçla
konacak ödenekler,
b) Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının
eğitim bütçelerinden ödeyecekleri paylar,
c) Yapılacak bağışlar ve diğer gelirlerden,
Oluşur.
Fonda toplanan kaynak, sadece esnaf ve sanatkâr kesimine yönelik yapılacak
meslekî eğitim ile bu eğitimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla kullanılır.
Meslek eğitiminin finansmanı
MADDE 74. — Esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları bu Kanunda belirtilen
meslek eğitimine ilişkin görevleri yerine getirmek için, katılma paylarının hesaplanmasında
kullanılan yöntem esas alınarak, yıllık gayri safi gelirlerinin % 5'ini
ayırmak suretiyle eğitim bütçesi yapmak zorundadırlar.
Odalar ayırdıkları bu payın beşte birini
birliğe, beşte birini varsa federasyona, beşte birini Konfederasyon bünyesindeki
Meslek Eğitimi Fonuna, hesap yılını takip eden mart ayı sonuna kadar öderler. Geri
kalan miktarı da kendileri meslekî eğitim için kullanırlar. Birlik ve federasyonlar
ayırdıkları bu payın beşte birini Konfederasyon bünyesindeki
Meslek Eğitimi Fonuna öderler, geri kalan miktarı da kendileri meslekî eğitim için
kullanırlar. Konfederasyon ise ayırdığı payın tamamını
Fona aktarır.
ALTINCI KISIM
Yönetmelikler, Geçici ve Son Hükümler
Yönetmelikler
MADDE 75. — Bu Kanunun;
a) 4 üncü maddesindeki karma odalarda kurulacak
meslek komitelerinin kuruluşu ile çalışma usul ve esasları Konfederasyon tarafından,
b) 47 nci maddesindeki,
Bakanlık temsilcisinin veya hükümet komiserinin görevlendirilmesi, görev ve yetkileri
ile bunlara ödenecek ücretler Bakanlık tarafından,
c) 49 uncu maddesinde belirtilen genel
kurullarda oy verme işleminin elektronik ortamda yapılması ile ilgili usul ve esaslar
Bakanlık tarafından,
d) 60 ıncı
maddesindeki, esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarınca kullanılacak defter ve
makbuzlar ile faaliyet konularına ve mevzuata uygun nitelikte muamelat, muhasebe,
personel işlemlerinin usul ve esasları Konfederasyon tarafından,
e) 61 inci maddesindeki, kayıt ücretleri
ve yıllık aidatlar ile esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının düzenleyecekleri
belgeler ve yaptıkları hizmet karşılığında anılan maddede belirtilen hadler içinde
kalmak kaydıyla iller ve meslek gruplarının özellikleri dikkate alınarak belirlenecek
tarifelere göre tahsil edecekleri ücretler Konfederasyon tarafından,
f) 62 nci maddesindeki,
fiyat tarifelerinin düzenleme usul ve esaslarının tayin ve tespiti Konfederasyon
tarafından,
g) 63 üncü maddesindeki, Esnaf ve Sanatkâr
ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunun çalışma usul ve esasları
Bakanlık tarafından,
h) 67, 68 ve 69 uncu maddelerinde yer alan,
sicil işlemlerinin nasıl yürütüleceği, defter ve kayıtların ne şekilde tutulacağı,
hangi hususların tescil ve ilan edileceği; resen kayıt ve terkin işlemleri, sicilin
denetimi, sicil memurlarına itiraz yolları, sicil personelinin nitelikleri, sorumluluğu
Bakanlık tarafından,
ı) 70 inci maddesindeki, Sicil Gazetesinin
çıkarılması ve idare şekli, giderlerinin karşılanması, gelirlerinin tahsili ve sarfı,
ilan ve ücret tarifesi, kayıtlarının tutulması, muamelat ve muhasebe işlemlerinin
yürütülmesi usul ve esasları ile Sicil Gazetesi komitesi üyelerine Sicil Gazetesi
gelirlerinden karşılanmak ve net aylık miktarı asgari ücret tutarını
geçmemek üzere ödenecek huzur hakları Bakanlık tarafından,
j) 71, 72 ve 73 üncü maddelerinde yer alan
pratik eğitimin verileceği iş yerleri ve bunların denetimine ilişkin hükümlerinin
usul ve esasları ve 3308 sayılı Meslekî Eğitim Kanununun uygulanmasında henüz kapsam
içine alınmamış il ve meslek dallarında yapılacak uygulama ve verilecek belgeler
ile Meslek Eğitimi Fonunun yönetimi ve fon kaynaklarının kullanımı Konfederasyon
tarafından,
Üç ay içerisinde çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenir. Konfederasyon
tarafından hazırlanması öngörülen yönetmelikler Bakanlık onayı ile yürürlüğe konulur.
Bu Kanunun 4, 16, 26 ve 34 üncü maddelerinde öngörülen örnek ana sözleşmeler
Bakanlıkça altı ay içinde hazırlanır.
Yürürlükten kaldırılan hükümler ile atıflar
MADDE 76. — 17.7.1964 tarihli ve 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanunu
yürürlükten kaldırılmıştır. Diğer kanunlarda, 507 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Kanununa
yapılmış olan atıflar bu Kanuna yapılmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 1. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulmuş bulunan
oda, birlik, federasyon ve Konfederasyonun tüzel kişilikleri bu Kanunda öngörülen
şartları yerine getirmeleri kaydıyla devam eder.
GEÇİCİ MADDE 2. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği
tarihten önce olağan ve olağanüstü genel kurullarını yapmış ve yapmamış
olan esnaf ve sanatkârlar meslek kuruluşları, olağan genel kurul toplantılarını
ve seçimlerini 2005 yılında olmak üzere; odalar ekim ayında, birlikler ve federasyonlar
kasım ayında, Konfederasyon aralık ayında, bu Kanuna göre yeniden yaparlar. Esnaf
ve sanatkârlar meslek kuruluşlarının halen görevde olan yetkili kurulları, bu Kanuna
göre 2005 yılında yapılacak olağan genel kurul ve seçimlere kadar olan görev sürelerini
mevcut durumları ile tamamlarlar. Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra esnaf ve
sanatkârlar meslek kuruluşlarının yapılacak olağanüstü genel kurulları ve seçimleri
bu Kanuna göre yapılır ve yetkili organlar bu Kanuna göre teşekkül ettirilir.
GEÇİCİ MADDE 3. — 15.8.2005 tarihine kadar, mevcut esnaf ve sanatkârlar odalarına
kayıtlı üyelerin üyelik nitelikleri bu Kanunun 7 nci
maddesinde belirtilen şartlara uygun olarak yönetim kurulu tarafından güncelleştirilir.
Sicile kayıtlı olmayıp odaya kayıtlı üyelerle, odaya kayıtlı olmayıp
sicile kayıtlı olan üyelerin eksik işlemleri, sicil tarafından oda ve sicil numaraları
ilgili odayla irtibatlı olarak verilerek tamamlanır. Ayrıca, odalar; üyelerine ilişkin
bilgilerin Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr veri tabanında güncelleştirilmesini 15.8.2005
tarihine kadar, tamamlamak zorundadırlar. Üyeler de bu süre içinde eksik bilgilerini
odaya ulaştırmak mecburiyetindedirler. Bu çalışmalar sonucunda vefat ettiği, emekli
olarak veya başka bir nedenle mesleğini icra etmekten vazgeçtiği tespit edilen üyelerin
bilgilerini havi listeler oda yönetim kurulunca sicile bildirilir ve bu kişilerin
sicil ve oda kayıtları silinir. Bu şekilde yapılan terkin işleminden harç alınmaz
ve Sicil Gazetesinde yayımı ücretsiz olarak yapılır.
Oda kayıtları bulunup esnaf ve sanatkâr sicil kayıtları olmayan üyelerin
üyeliklerinin bu yasaya uygun olarak güncellenmesini temin için üyelik niteliklerini
taşımaları kaydıyla ve bir sefere mahsus olmak üzere 15.8.2005 tarihine kadar esnaf
ve sanatkâr siciline yapılacak kayıtlarında tescil harcı ve herhangi bir masraf
alınmaz ve bunların Sicil Gazetesinde ilanı ücretsiz olarak yapılır.
Oda üyeliğine istinaden Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar
Sosyal Sigortalar Kurumu üyesi olan, ancak bu Kanunun yürürlüğe girmesiyle üyelik
şartlarını taşımadıkları için oda üyelikleri sona erenlerin bu kuruma olan üyelikleri,
yükümlülüklerini yerine getirmeleri kaydıyla devam eder.
Güncelleme çalışmaları sırasında Maliye Bakanlığı, Esnaf ve Sanatkârlar
ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu ve Sosyal Sigortalar Kurumu
gibi kamu kurum ve kuruluşlarının veri tabanlarından yararlanılır.
GEÇİCİ MADDE 4. — Bu Kanunun 16 ncı maddesinin birinci
fıkrası, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte faaliyette bulunan İstanbul Bilumum
Madeni Eşya Sanatkârları Odaları Birliği için uygulanmaz. Bu Birlikte İstanbul Esnaf
ve Sanatkâr Sicil Müdürlüğüne bağlı bir sicil müdür yardımcısı görev yapar.
GEÇİCİ MADDE 5. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren;
a) Yıllık aidatlarını, 31.12.2003 tarihine
kadar ödemeyen oda üyelerinin, bu tarihten önceki dönemlere ilişkin yıllık aidat
borçları ve gecikme zamları,
b) Katılma ve eğitim paylarını, 31.12.2003
tarihine kadar ödemeyen oda, birlik ve federasyonların, bu tarihten önceki dönemlere
ait katılma ve eğitim payı borçları ve gecikme zamları,
2004 yılına ait yıllık aidat, katılım payı ve eğitim payları asıllarının
üç ay içinde ödenmesi kaydıyla terkin olunur.
31.12.2003 tarihinden önceki dönemlere ait yıllık aidat ve gecikme
zammı borcu olup oda tarafından kanuni yollara başvurulduğu halde adresinde bulunamayan
ve gayrifaal olduğu anlaşılan üyeler oda yönetim kurulunca
tespit edilerek sicil ve oda üyelik kayıtlarının silinmesi için sicile bildirilir;
bu şekilde yapılan terkin işlemlerinin Sicil Gazetesinde yayımı ücretsiz olarak
yapılır ve harç alınmaz.
GEÇİCİ MADDE 6. — 15.8.2005 tarihine kadar, yapılacak güncelleme çalışmaları
sonucunda aktif üye sayıları 100'den az olan odalar, Bakanlık e-esnaf ve sanatkâr
veri tabanında Bakanlıkça tespit edilir ve bu odalar mahkeme kararına gerek kalmaksızın
kendiliğinden fesih olmuş sayılırlar ve durum Bakanlık tarafından ilgili birliğe
bildirilir. Bu odalar hakkında ilgili birlik tarafından bu Kanunun 15 inci maddesinin
son fıkrasındaki fesih ile ilgili hüküm uygulanır.
GEÇİCİ MADDE 7. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanunla yürürlükten
kaldırılan 507 sayılı Kanuna göre tesis edilmiş bulunan ajanlıklar kendiliğinden
lâğvolur ve haklarında bu Kanunun 15 inci maddesinin son fıkrasındaki fesih ile
ilgili hüküm uygulanır. Ajanlık üyeleri 15.8.2005 tarihine kadar, sicil tarafından
bu Kanunun 6 ncı maddesinde belirtilen esaslar dahilinde
ilgili odalara devir ve kayıt edilir. Bu işlem için üyelerden herhangi bir ücret
alınmaz. Bu ajanlıkların üye kayıt defterleri bağlı olduğu birlik tarafından muhafaza
edilir.
GEÇİCİ MADDE 8. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte bu Kanunla yürürlükten
kaldırılan 507 sayılı Kanuna göre büyükşehir statüsündeki
illerin il merkezlerine dahil ilçelerde kurulmuş olan odalar ile daha sonra büyükşehire dahil edilen ilçelerde kurulmuş odalar mevcut
üyelerini muhafaza ederler. Ancak, daha sonra yapılacak yeni üyelik kayıtlarında
bu odaların çalışma bölgesinde faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar isteklerine
göre bu odalara veya büyükşehir sınırları içinde kurulu
bulunan ilgili odaya sicil tarafından kaydedilir.
GEÇİCİ MADDE 9. — Sicil Gazetesinin elektronik ortamda yayımlanmaya başlanmasından
önce yayınlanmış nüshaları Bakanlık ve Konfederasyonun gözetim ve işbirliğinde elektronik
ortama aktarılır.
GEÇİCİ MADDE 10. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce genel sekreter,
genel sekreter yardımcısı ve sicil memuru olarak atanmış olanlarda bu Kanunda belirtilen
nitelikler aranmaz; sicil memurları sicil müdürü olarak atanmış sayılır.
GEÇİCİ MADDE 11 — Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler çıkarılıncaya kadar mevcut
yönetmeliklerin bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.
GEÇİCİ MADDE 12. — Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ilçelerde kurulu bulunan
ve üye sayıları 100’den aşağı olan odaların, toplam üye sayıları 100’den aşağı olmaması
şartıyla 2005 yılı Ekim ayında yapacakları genel kurulları öncesinde müşterek genel
kurullarını yaparak birleşmeleri halinde karma oda olarak devam ederler.
Yürürlük
MADDE 77. — Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 78. — Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
20 Haziran 2005
|